बीवाईडी शार्क ६ को निर्यातमा ब्रेक, विश्व पिकअप बजारमा बढ्दो प्रतिस्पर्धाको स्पष्ट संकेत
विश्वको सबैभन्दा ठूलो विद्युतीय तथा प्लग–इन हाइब्रिड सवारी निर्माता बीवाईडीको पहिलो प्लग–इन हाइब्रिड पिकअप ट्रक शार्क ६ को निर्यात सन् २०२६ को पहिलो छ महिनामा उल्लेखनीय रूपमा घटेको छ । जनवरीदेखि जुनसम्म यस मोडलको २० हजार ३७ युनिट मात्र निर्यात भएको छ, जुन अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा २५.७६ प्रतिशतले कम हो । यसले विश्व पिकअप बजारमा प्रतिस्पर्धा झन् तीव्र बन्दै गएको संकेत गरेको छ ।
बीवाईडीले शार्क ६ लाई मे २०२४ मा मेक्सिकोबाट विश्व बजारमा सार्वजनिक गरेको थियो । कम्पनीको पहिलो प्लग–इन हाइब्रिड पिकअपका रूपमा आएको यो मोडल हाल अष्ट्रेलिया, ब्राजिल, चिली, दक्षिण अफ्रिका, साउदी अरेबिया, इराक र संयुक्त अरब इमिरेट्सलगायतका बजारमा बिक्री भइरहेको छ । सन् २०२४ मा ११ हजार ३८ युनिट निर्यात गरेको बीवाईडीले २०२५ मा ३९ हजार ४६६ युनिट विदेश पठाएको थियो । तर २०२५ को दोस्रो छ महिनादेखि यसको निर्यातमा सुस्तता देखिन थालेको थियो, जुन प्रवृत्ति २०२६ मा पनि कायम रहेको छ ।
विश्लेषकहरूका अनुसार शार्क ६ को निर्यात घट्नुको प्रमुख कारण विश्व पिकअप बजारमा बढ्दो प्रतिस्पर्धा हो । पछिल्ला महिनाहरूमा जीडब्लुएम, जिली, चाङ्गान तथा चेरीजस्ता चिनियाँ कम्पनीहरूले प्लग–इन हाइब्रिड, रेन्ज–एक्सटेन्डेड र विद्युतीय पिकअपहरू बजारमा उतारेका छन् । यसले ग्राहकका लागि विकल्प बढाएको छ भने बीवाईडीमाथि प्रतिस्पर्धात्मक दबाब पनि सिर्जना गरेको छ ।
शार्क ६ को अर्को चुनौती यसको बिक्री अत्यधिक रूपमा अष्ट्रेलियामै निर्भर हुनु हो । जुन २०२६ मा निर्यात भएका करिब ४ हजार युनिटमध्ये ३ हजार ३९८ युनिट अष्ट्रेलियामै बिक्री भएका थिए, अर्थात् कुल बिक्रीको करिब ८५ प्रतिशत एउटै बजारबाट आएको थियो । कुनै एक बजारमा अत्यधिक निर्भर रहनु दीर्घकालीन रूपमा जोखिमपूर्ण मानिन्छ, किनकि स्थानीय नीति, कर संरचना वा नयाँ प्रतिस्पर्धीको प्रवेशले बिक्रीमा प्रत्यक्ष असर पार्न सक्छ ।
रोचक पक्ष के छ भने शार्क ६ अझै चीनको घरेलु बजारमा आधिकारिक रूपमा बिक्रीमा आएको छैन । सन् २०२५ मा बीवाईडीले यो मोडल चीनमा ल्याउने योजना रहेको जनाएको भए पनि हालसम्म कुनै निश्चित समयसीमा सार्वजनिक गरिएको छैन । चीन विश्वकै सबैभन्दा ठूलो अटोमोबाइल बजार भएकाले घरेलु लञ्च ढिलो हुँदा कम्पनीले ठूलो व्यापारिक अवसर गुमाइरहेको विश्लेषण पनि गरिएको छ ।
यसबीच बीवाईडीले शार्क सिरिजअन्तर्गत सानो आकारको नयाँ पिकअप विकास गरिरहेको जानकारी पनि सार्वजनिक भएको छ । यसले कम्पनीले पिकअप सेग्मेन्टमा आफ्नो उपस्थिति अझ विस्तार गर्ने रणनीति अपनाइरहेको संकेत गर्छ ।
यद्यपि शार्क ६ को निर्यात घटे पनि यसलाई बीवाईडीको समग्र व्यवसाय कमजोर भएको संकेतका रूपमा लिन मिल्दैन । कम्पनीले सन् २०२६ मा विश्वभर ३ लाख ९७ हजार २९२ वटा सवारी बिक्री गर्दै ५.२ प्रतिशत वार्षिक वृद्धि हासिल गरेको छ । अर्थात् चुनौती मुख्यतः पिकअप सेग्मेन्टमा केन्द्रित देखिन्छ, जहाँ प्रतिस्पर्धा दिनप्रतिदिन तीव्र बन्दै गएको छ ।
नेपालका लागि पनि यो विकास अर्थपूर्ण छ । हाल नेपाली बजारमा प्लग–इन हाइब्रिड पिकअपको विकल्प अत्यन्त सीमित छ । तर विश्व बजारमा बढ्दो प्रतिस्पर्धाले भविष्यमा नयाँ प्रविधि, थप विकल्प र प्रतिस्पर्धी मूल्यमा यस्ता मोडल नेपाली बजारमा प्रवेश गर्ने सम्भावना बढाएको देखिन्छ ।