चार्जिङमा बचत, कुल खर्चमा फरक हिसाब: ईभीबारे के भन्छ एएएको अध्ययन ?

काठमाडौं । ईभी चार्ज गर्न लाग्ने खर्च पेट्रोल भर्नुभन्दा कम हुन सक्छ । तर गाडी किनेपछि केही वर्ष चलाएर बेच्दासम्मको सम्पूर्ण हिसाब गर्दा नतिजा कस्तो आउँछ ? अमेरिकी अटोमोबाइल संस्था एएएको पछिल्लो अध्ययनले यही प्रश्नलाई केलाएको छ । अध्ययनमा ईभीको ऊर्जा खर्च कम देखिए पनि कुल स्वामित्व लागत भने गाडीको श्रेणीअनुसार फरक देखिएको छ ।

एएएले सेप्टेम्बर १५ मा सार्वजनिक गरेको ‘योर ड्राइभिङ कस्ट्स २०२६’ अध्ययनमा मध्यम आकारका सेडान, कम्प्याक्ट एसयूभी, मध्यम आकारका एसयूभी र पिकअपमा इलेक्ट्रिक, पेट्रोल तथा हाइब्रिड गाडीको खर्च तुलना गरिएको छ । गणना नयाँ गाडी पाँच वर्षसम्म कुल ७५ हजार माइल अर्थात् करिब एक लाख २१ हजार किलोमिटर चलाउने आधारमा गरिएको हो । यो अमेरिकी बजारमा छनोट गरिएका मोडलको अध्ययन हो ।

अध्ययनले ईभीको ऊर्जा खर्चमा हुने बचतलाई स्पष्ट देखाएको छ । तुलना गरिएका श्रेणीमा इलेक्ट्रिक गाडीको चार्जिङ खर्च पेट्रोल गाडीको इन्धन खर्चभन्दा करिब ६६ देखि ७० प्रतिशत कम थियो । अध्ययनमा घरमा चार्ज गर्ने बिजुलीको औसत दर प्रतिकिलोवाट आवर १८ अमेरिकी सेन्ट लिइएको छ ।

तर कुल लागतमा चार्जिङ वा इन्धनको खर्च मात्रै जोडिएको छैन । मर्मतसम्भार, बिमा, दर्ता तथा कर, ऋणको खर्च र मूल्यह्रास पनि समावेश छन् । मूल्यह्रास भनेको खरिद मूल्य र पछि बेच्दा प्राप्त हुने मूल्यबीचको अन्तर हो । त्यसैले दैनिक चलाउँदा बचत हुने गाडीको पनि रिसेल भ्यालु धेरै घटेमा कुल खर्च बढ्न सक्छ ।

उदाहरणका लागि, मध्यम आकारको इलेक्ट्रिक सेडानको वार्षिक कुल लागत १३ हजार ६६२ अमेरिकी डलर देखिएको छ । पेट्रोल सेडानको १० हजार ५८२ र हाइब्रिडको १० हजार २०४ डलर थियो । यस श्रेणीमा ईभीको उच्च मूल्यह्रासले चार्जिङमा भएको बचतलाई उछिनेको छ ।

सबै श्रेणीको नतिजा भने एउटै छैन । मध्यम आकारको एसयूभीमा इलेक्ट्रिकको वार्षिक कुल लागत १४ हजार ३३२ डलर र पेट्रोलको १४ हजार ४३१ डलर थियो । अर्थात् यस श्रेणीमा ईभी केही सस्तो देखियो । हाइब्रिडको लागत भने तुलना गरिएका चारै श्रेणीमा पेट्रोलभन्दा कम थियो ।

ऊर्जाको मूल्यमा आएको परिवर्तनले पनि ईभीको बचतलाई बल दिएको छ । अध्ययनको समयमा पेट्रोलको मूल्य अघिल्लो वर्षभन्दा ३१.८ प्रतिशत बढ्दा घरमा चार्ज गर्ने बिजुलीको मूल्य ७.८ प्रतिशत बढेको थियो । यद्यपि अध्ययन विधि अद्यावधिक भएकाले यस वर्षको समग्र नतिजालाई अघिल्लो वर्षसँग सीधै तुलना गर्न नमिल्ने एएएले जनाएको छ ।

पृष्ठभूमि र सम्भावित प्रभाव

नेपालका ग्राहकका लागि यो अध्ययन गाडीको सम्पूर्ण खर्च हेर्ने उपयोगी आधार हुन सक्छ । तर अमेरिकी तथ्याङ्ककै आधारमा नेपालमा ईभी, पेट्रोल वा हाइब्रिडमध्ये कुन सस्तो पर्छ भन्ने निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन । स्थानीय खरिद मूल्य, कर, बिजुली तथा पेट्रोलको दर, बैंकको ब्याज, बिमा र रिसेल भ्यालु राखेर छुट्टै तुलना गर्नुपर्छ ।

खरिदकर्ता र विक्रेताले छलफल गर्दा गाडीको मूल्यसँगै वार्षिक यात्रा दूरी, घर वा सार्वजनिक स्थानमा चार्ज गर्ने अवस्था, सर्भिस खर्च र कति वर्ष गाडी राख्ने योजना छ भन्ने पक्ष समेट्न सक्छन् । एएएको अध्ययनले देखाएको फरक नतिजाले पनि एउटै प्रविधिका सबै गाडीको खर्च समान हुँदैन भन्ने बुझाउँछ । नेपाली बजारको वास्तविक हिसाबका लागि यहाँ बिक्री हुने समान श्रेणीका मोडल र स्थानीय खर्चको तथ्याङ्क आवश्यक हुन्छ ।