बिवाइडीको अर्को ब्याट्री खोज, नेपालका ईभी ग्राहकले किन चासो राख्ने ?

काठमाडौं । विद्युतीय गाडीमा बढी रेन्ज, छिटो चार्जिङ र लामो ब्याट्री आयु चाहने ग्राहकका लागि नयाँ–नयाँ दाबी सुनिनु सामान्यजस्तै बनेको छ । तर, यस्ता दाबीभन्दा धेरै महत्वपूर्ण चरण गाडी बजारमा आउनुअघि ब्याट्रीभित्रै भइरहेको सामग्रीको खोज हो ।

चिनियाँ विद्युतीय सवारी उत्पादक बिवाइडीले ठोस अवस्था ब्याट्रीका लागि नयाँ क्याथोड संरचनासम्बन्धी पेटेन्ट सार्वजनिक गरेको छ । यसले कम्पनी उत्पादनमा पुगिसकेको भन्ने होइन, तर आउँदो पुस्ताको ब्याट्रीमा बिवाइडीले कुन दिशातर्फ काम गरिरहेको छ भन्ने संकेत भने दिएको छ ।

चीनको राष्ट्रिय बौद्धिक सम्पत्ति प्रशासनले जुलाई २८ मा सार्वजनिक गरेको पेटेन्टमा क्याथोडभित्र दुई फरक किसिमका इलेक्ट्रोलाइट प्रयोग गर्ने उपाय उल्लेख छ । साना कण भएका ह्यालाइड इलेक्ट्रोलाइट र तुलनात्मक रूपमा ठूला कण भएका सल्फाइड इलेक्ट्रोलाइटलाई क्याथोड सक्रिय सामग्रीसँग मिलाएर संयुक्त संरचना बनाउने प्रस्ताव गरिएको छ ।

ठोस अवस्था ब्याट्रीमा तरल इलेक्ट्रोलाइटको सट्टा ठोस सामग्री प्रयोग हुन्छ । यसको मुख्य चुनौती भनेको चार्ज र डिस्चार्जको क्रम दोहोरिँदा ब्याट्रीभित्रका ठोस सामग्रीबीचको सम्पर्क स्थिर राख्नु हो । यही सम्पर्क कमजोर भए ब्याट्रीको कार्यक्षमता, आयु र उत्पादन विश्वसनीयतामा असर पर्न सक्छ ।

बिवाइडीका प्रमुख वैज्ञानिक लियान युबोले पनि यसअघि ठोस सामग्रीबीचको स्थिर सम्पर्कलाई ठोस अवस्था ब्याट्रीको औद्योगिक उत्पादनअघिको मुख्य चुनौती मानेका थिए । नयाँ पेटेन्टले यही समस्याको समाधान खोज्ने सामग्रीगत प्रयास देखाउँछ । तर, यसमा गाडीमा परीक्षण भएको विवरण, उत्पादनको समयसीमा वा वास्तविक रेन्जसम्बन्धी तथ्य भने सार्वजनिक गरिएको छैन ।

बिवाइडीले यसअघि पनि ठोस इलेक्ट्रोलाइट झिल्ली र क्याथोड कोटिङसम्बन्धी पेटेन्ट दर्ता गरिसकेको छ । कम्पनीका ब्याट्री प्रमुख सुन हुआजुनका अनुसार, यसको ठोस अवस्था ब्याट्री संरचनामा क्याथोड सक्रिय सामग्रीको हिस्सा ८५ प्रतिशतभन्दा माथि पुगेको छ ।

नेपालमा बिवाइडीका विद्युतीय गाडीप्रति बढ्दो चासोका बीच यस्ता अनुसन्धानको अर्थ भविष्यमा अझ भरपर्दो रेन्ज, राम्रो ताप व्यवस्थापन र लामो ब्याट्री आयुसँग जोडिन सक्छ । तर, पेटेन्ट दर्ता हुनु र गाडीमा व्यावसायिक रूपमा प्रयोगमा आउनु फरक कुरा हुन् ।

विश्वभरका ब्याट्री उत्पादक ठोस अवस्था प्रविधितर्फ लागे पनि यसलाई ठूलो परिमाणमा उत्पादन गर्नु अझै चुनौतीपूर्ण मानिन्छ । त्यसैले बिवाइडीको यो पेटेन्ट तत्काल बजारमा आउने नयाँ ब्याट्रीको घोषणा होइन, भविष्यको विद्युतीय सवारी प्रविधिका लागि भइरहेको गम्भीर अनुसन्धानको एउटा संकेत हो ।