चीनले ईभी निर्यातको १३ प्रतिशत सुविधा हटाए नेपालमा के असर पर्ला ?

काठमाडौं । चीनले ईभी निर्यातमा दिँदै आएको १३ प्रतिशत कर फिर्ता सुविधा हटाए नेपालमा गाडी महँगिन्छन् ? यसको जवाफ अहिले नै निश्चित छैन । सुविधा घटे चिनियाँ निर्यातकर्तालाई मूल्य बढाउने दबाब पर्न सक्छ, तर त्यसको असर सबै गाडीमा समान हुँदैन ।

रोयटर्स ब्रेकिङभ्युजको ६ अक्टोबरको विश्लेषणअनुसार चीनले सन् २०२७ देखि यो सुविधा चरणबद्ध रूपमा घटाउन सक्ने अपेक्षा उद्योग क्षेत्रमा छ । चिनियाँ सरकारले भने ईभीसम्बन्धी यस्तो निर्णय औपचारिक रूपमा घोषणा गरेको छैन ।

यो चीनबाट ईभी निर्यात गर्दा नियमअनुसार पाइने मूल्य अभिवृद्धि कर फिर्ता सुविधा हो । रोयटर्सले यसको १३ प्रतिशत दरलाई गाडीको एफओबी निर्यात मूल्यसँग जोडेको छ । यो कुनै एउटा ब्रान्ड वा युरोप पठाइने गाडीमा मात्र सीमित सुविधा भनेर स्रोतले उल्लेख गरेको छैन । नेपाली ग्राहकले शोरुममा पाउने १३ प्रतिशत छुट भने होइन ।

सुविधा घटे कम्पनीसँग मुख्यतः दुई विकल्प हुन्छन्—आफ्नो नाफा घटाएर पुरानै मूल्यमा बेच्ने वा निर्यात मूल्य बढाउने । कम नाफामा कारोबार गरिरहेका कम्पनीलाई बढी दबाब पर्न सक्छ । ठूला कम्पनीले पनि बढेको खर्चको केही हिस्सा ग्राहकसम्म सार्न सक्छन् ।

नेपालमा सम्भावित असर आउने बाटो यही हो । चिनियाँ निर्माताले नेपाल पठाउने गाडीको मूल्य बढाए आयात लागतमा दबाब पर्न सक्छ । तर अन्तिम बिक्री मूल्यमा विनिमय दर, ढुवानी, नेपाली कर र वितरकको मूल्य रणनीतिले पनि भूमिका खेल्छन् । त्यसैले सुविधा हट्दैमा नेपालमा ईभी ठ्याक्कै १३ प्रतिशत महँगिन्छ भन्न मिल्दैन ।

अहिले हेर्नुपर्ने कुरा चीनको औपचारिक निर्णय, सुविधा घटाउने समयतालिका र निर्माताको नयाँ निर्यात मूल्य हो । यी स्पष्ट नभएसम्म “ईभी महँगिने भयो” भनेर खरिद हतार गर्नुपर्ने निष्कर्ष निकाल्ने आधार छैन ।

स्रोतमा उल्लिखित सम्भावित समयतालिका र औपचारिक घोषणा नभएको अवस्था रोयटर्स ब्रेकिङभ्युजको विश्लेषणमा आधारित छन् । नेपालमा पर्ने असरको व्याख्या सम्भावित लागत सम्बन्धमा आधारित हो ।