चीनसँगका दुई व्यापारिक मार्ग प्रभावित, अटो बजारमा बढ्यो डेलिभरीको चिन्ता

काठमाडौँ । चीनबाट नेपाल आउने नयाँ गाडीका लागि प्रयोग हुँदै आएका प्रमुख स्थलमार्ग एकपछि अर्को गर्दै प्रभावित भएपछि अटोमोबाइल व्यवसायीका लागि दशैंअघिको आयात व्यवस्थापन थप कठिन बन्ने देखिएको छ । बुकिङ भइसकेका गाडी समयमै नेपाल आइपुग्छन् कि पुग्दैनन् भन्ने प्रश्नसमेत उठ्न थालेको छ ।

भोटेकोशी नदीको बाढीले रसुवागढी क्षेत्रको सडक तथा भन्सार संरचनामा गम्भीर क्षति पुर्‍याएपछि तातोपानी नाका मुख्य विकल्प बन्ने अपेक्षा गरिएको थियो । तर तातोपानीबाट समेत कार्गो गाडीको आवागमन रोकिएपछि चीनबाट हुने गाडी, स्पेयर पार्ट्स र अन्य व्यापारिक सामानको आयातमा दोहोरो दबाब परेको हो ।

तातोपानी भन्सारका अनुसार भदौ १२ गते चीनबाट आठ कन्टेनर नेपाल भित्रिएपछि थप कार्गो गाडी आएका छैनन् । यात्रु तथा पर्यटक सवारीको आवागमन भने पूर्ण रूपमा रोकिएको छैन । चिनियाँ पक्षले अर्को सूचना नभएसम्म व्यापारिक कार्गो आवागमन अस्थायी रूपमा रोकेको जानकारी नेपाली अधिकारीलाई दिएको छ ।

नाका रोक्नुको कारणबारे भने फरक विवरण आएका छन् । ल्हासास्थित नेपाली महावाणिज्यदूत लक्ष्मी निरौलाले लिपिङ क्षेत्रमा पहिरोको जोखिम कायमै रहेकाले व्यापारिक गतिविधि रोकिएको बताएका छन् । भन्सारसम्बद्ध अधिकारीले भने मितेरी पुलनजिकको चिनियाँ भन्सार कार्यालय स्थानान्तरण तथा मर्मतको तयारी पनि यससँग जोडिएको जानकारी दिएका छन् ।

यसअघि बाढीले रसुवागढीको सडक सम्पर्क र सरकारी संरचना क्षतिग्रस्त बनाएपछि केरुङमा १७६ मालवाहक गाडी रोकिएका थिए । तीमध्ये करिब २० देखि २५ वटा गाडीमा सामान लोड भइसकेको नेपाल हिमालय सीमापार वाणिज्य संघले जनाएको छ ।

रोकिएका कन्टेनरमा फलफूल, लत्ताकपडा, जुत्ता–चप्पल, कस्मेटिक तथा दशैं–तिहार लक्षित सामान छन् । चीनतर्फ रोकिएका मालवाहक गाडीमध्ये कति गाडी, स्पेयर पार्ट्स वा चार्जिङ उपकरण बोकेका कन्टेनर छन् भन्ने यकिन विवरण भने सार्वजनिक भएको छैन ।

भन्सार विभागले रसुवागढीको विकल्पमा मुस्ताङको कोरला नाका प्रयोग गर्न व्यवसायीलाई आग्रह गरेको छ । तर केरुङमा रहेका सामानलाई कोरला वा तातोपानीतर्फ लैजान चिनियाँ पक्षको अनुमति र भन्सार परिवर्तनसम्बन्धी प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्ने हुन्छ ।

कोरला नाका सञ्चालनमा रहे पनि यसलाई तत्काल ठूलो परिमाणको गाडी आयात गर्ने पूर्ण विकल्पका रूपमा प्रयोग गर्न सहज देखिँदैन । कोरला जोड्ने कालीगण्डकी करिडोरका दुई स्थानमा रहेका बेलिब्रिजले करिब १८ देखि २० टनसम्म भार बोकेका कन्टेनर मात्र थेग्न सक्ने बताइएको छ । गाडी बोकेका ठूला क्यारियरको तौल, सडकको अवस्था, भन्सार संरचना र उपलब्ध जनशक्तिको क्षमता पनि महत्त्वपूर्ण हुनेछन् ।

चीनबाट आउने धेरैजसो ईभी रसुवागढी र तातोपानी हुँदै नेपाल भित्रिने गरेका छन् । दुवै मार्ग प्रभावित हुँदा हालै बुकिङ भएका गाडीको भन्सार जाँचपास तथा ग्राहक डेलिभरीको समयतालिका पछाडि सर्न सक्ने जोखिम छ । लामो समयसम्म बाटोमै गाडी रोकिँदा पार्किङ, सुरक्षा, बिमा तथा ईभीको मुख्य र १२ भोल्ट ब्याट्री व्यवस्थापनसमेत चुनौती बन्न सक्छ ।

अवरोध लामो समयसम्म कायम रहे आयातकर्ताले कोरला वा समुद्री मार्गमध्ये उपयुक्त विकल्प खोज्नुपर्ने हुन सक्छ । रुट परिवर्तन गर्दा ढुवानी समय र लागत बढ्न सक्ने भए पनि त्यसकै आधारमा तत्काल गाडीको मूल्य बढ्ने निष्कर्ष निकाल्न नमिल्ने व्यवसायीहरू बताउँछन् ।

यसको पहिलो असर मूल्यभन्दा पनि गाडीको उपलब्धता र डेलिभरीमा देखिन सक्छ । त्यसैले बुकिङ गरिसकेका ग्राहकलाई डेलिभरी समयबारे स्पष्ट जानकारी दिनु र बाटोमा रोकिएका गाडीको वास्तविक संख्या सार्वजनिक गर्नु आयातकर्ताका लागि आवश्यक देखिएको छ ।