युरोपमा बेच्न मात्रै होइन, बनाउनै अघि सर्दै चिनियाँ गाडी कम्पनी

काठमाडौं । चीनमा बनेका गाडी युरोप पठाइरहेका कम्पनीहरू अब त्यहीँ उत्पादन गर्ने तयारीमा किन जुटिरहेका छन्? युरोपेली संघले स्थानीय उत्पादन र स्थानीय सामग्रीको प्रयोगलाई प्रोत्साहन गर्ने नयाँ व्यवस्थाबारे छलफल गरिरहँदा चिनियाँ उत्पादकहरू आफ्नो व्यावसायिक रणनीति बदल्न अघि सरेका छन् । यसले युरोपको अटो बजारमा प्रतिस्पर्धा अब गाडीको मूल्य र प्रविधिसँगै कहाँ उत्पादन हुन्छ र कहाँका सामग्री प्रयोग गरिन्छ भन्ने विषयमा पनि केन्द्रित हुँदै गएको देखाउँछ ।

उपलब्ध रोयटर्स रिपोर्टको विवरणअनुसार चांगान, एक्सपेङ, चेरी र जीएसीलगायत कम्पनीहरूले युरोपमा उत्पादन तथा आपूर्ति सञ्जाल विस्तार गर्ने रणनीति अघि बढाएका छन् । चांगानले सन् २०२७ बाट उत्पादन सुरु गर्ने र सन् २०२८ सम्म युरोपमा वार्षिक १ लाख ८० हजार गाडी उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखेको उल्लेख छ । यो भविष्यको उत्पादन लक्ष्य हो; कम्पनीले अहिले नै त्यति गाडी उत्पादन गरिरहेको तथ्याङ्क होइन । अन्य कम्पनीको तयारीलाई पनि एउटै चरणमा पुगेका कारखानाको सूचीका रूपमा बुझ्न मिल्दैन ।

यस परिवर्तनलाई बुझ्न ‘स्थानीय उत्पादन’ र ‘स्थानीय सामग्री’बीचको अन्तर छुट्याउनुपर्छ । कुनै गाडी युरोपमा एसेम्बल हुँदैमा त्यसका सबै प्रमुख सामग्री पनि युरोपमै बनेका हुन्छन् भन्ने हुँदैन । ब्याट्री, मोटर, इलेक्ट्रोनिक्स वा अन्य यान्त्रिक भाग बाहिरबाट ल्याएर पनि गाडी तयार गर्न सकिन्छ । स्थानीय सामग्रीलाई प्राथमिकता दिने व्यवस्थाले भने उत्पादनस्थलसँगै गाडी बनाउन प्रयोग हुने सामग्रीको उत्पत्ति पनि महत्त्वपूर्ण बनाउन सक्छ । त्यसैले कारखाना स्थापना र स्थानीय आपूर्तिकर्तासँग सम्बन्ध विस्तार अलग तर परस्पर जोडिएका काम हुन् ।

युरोपेली संघमा छलफल भइरहेको व्यवस्थाको अन्तिम स्वरूप भने अझै स्पष्ट छैन । स्थानीय सामग्रीको हिस्सा कति हुनुपर्ने, कुन सामग्रीलाई कसरी गणना गर्ने र कुन सुविधा वा प्रक्रियामा यस्तो सर्त लागू हुने भन्ने विषय अन्तिम नियमबाट मात्र निश्चित हुनेछ । अहिलेको प्रस्तावलाई सबै आयातित चिनियाँ गाडीमाथि लागू भइसकेको नयाँ प्रतिबन्धका रूपमा प्रस्तुत गर्न मिल्दैन । त्यस्तै युरोपमा कारखाना खोल्दैमा कम्पनीले सबै व्यापारिक सर्त स्वतः पूरा गर्छ भन्ने निष्कर्ष पनि निकाल्न सकिँदैन ।

कम्पनीहरूका लागि नियमको अन्तिम निर्णयसम्म पर्खिनु व्यावसायिक रूपमा समय लाग्ने विकल्प हुन सक्छ । कारखानाका लागि स्थान छनोट, अनुमति, लगानी, उपकरण, जनशक्ति र आपूर्तिकर्ताको व्यवस्था एकैपटक तयार हुँदैन । यस दृष्टिले अहिलेको तयारीलाई भविष्यको नीतिगत परिवर्तनसँग अनुकूल हुन खोजेको रणनीतिका रूपमा बुझ्न सकिन्छ । तर यो विश्लेषण हो; प्रत्येक कम्पनीको लगानी निर्णयको एउटै कारण नयाँ नियम नै हो भन्ने उपलब्ध विवरणले पुष्टि गर्दैन ।

स्थानीय उत्पादनको सम्भावित लाभ बजारनजिक उत्पादन गर्न पाउनु हो । यसले लामो दूरीको ढुवानीमा निर्भरता कम गर्न, स्थानीय मागअनुसार उत्पादन मिलाउन र आपूर्तिकर्तासँग निकट सम्बन्ध बनाउन सहयोग गर्न सक्छ । त्यहीसँगै नयाँ कारखानाको लागत, दक्ष जनशक्ति, उत्पादनको पर्याप्त परिमाण र स्थानीय मापदण्ड पूरा गर्ने चुनौती पनि आउँछन् । त्यसैले युरोपमा उत्पादन सुरु हुनु गाडी तुरुन्तै सस्तो हुने वा कम्पनी सफल हुने सुनिश्चित आधार होइन ।

नेपालका लागि यसको सान्दर्भिकता यहाँ परिचित चांगान, चेरी र जीएसीजस्ता ब्रान्डको अन्तर्राष्ट्रिय विस्तारसँग जोडिन्छ । युरोपेली बजारमा उत्पादन र आपूर्ति सञ्जाल विकास हुँदा ती कम्पनीको उत्पादन व्यवस्थापन तथा बजारअनुकूल गाडी विकास गर्ने अनुभव विस्तार हुन सक्छ । तर त्यहाँको कारखानामा बन्ने मोडल, भेरियन्ट र उपकरण नेपालमा आउने गाडीसँग समान हुन्छन् भन्ने मान्न मिल्दैन । युरोपका लागि गरिएको लगानी र नेपालका ग्राहकले पाउने सुविधाबीच प्रत्यक्ष सम्बन्ध स्थापित गर्न थप विवरण आवश्यक हुन्छ ।

नेपाली ग्राहकका लागि तत्कालको प्रश्न भने मूल्य, सर्भिस, पार्टपुर्जा र वारेन्टीमै रहन्छ । युरोपमा उत्पादन विस्तारको घोषणाले मात्र नेपालमा गाडीको मूल्य घट्ने, पार्टपुर्जा छिटो आउने वा वारेन्टी बदलिने हुँदैन । त्यसका लागि नेपालमा आयात हुने गाडीको उत्पादनस्थल, आपूर्ति व्यवस्था र आधिकारिक वितरकको सेवा क्षमता हेर्नुपर्छ । विश्वव्यापी विस्तार ब्रान्डको गतिविधि बुझ्ने एउटा आधार हो, तर स्थानीय स्वामित्व अनुभवको विकल्प होइन ।

चिनियाँ उत्पादकहरूको यो तयारीले युरोपलाई निर्यात गन्तव्यसँगै उत्पादन केन्द्र बनाउने प्रयास देखाउँछ । यसको वास्तविक उपलब्धि भने घोषणा गरिएको कारखाना सञ्चालनमा आउँदा, स्थानीय आपूर्ति सञ्जाल तयार हुँदा र उत्पादन लक्ष्य पूरा हुँदा मात्र मूल्याङ्कन गर्न सकिन्छ । अहिले ध्यान दिनुपर्ने दुई कुरा स्पष्ट छन्—युरोपेली नियमको अन्तिम स्वरूप आउन बाँकी छ र कम्पनीहरूले राखेका उत्पादन लक्ष्य व्यवहारमा पूरा हुन बाँकी छन् ।