दशैंपछि काठमाडौं फर्किँदै हुनुहुन्छ ? टिकटसँगै बाटोको खबर पनि बुझ्नुहोस्

काठमाडौं । दशैं मानेर फर्किने टिकट हातमा भएपछि यात्राको एउटा तयारी पूरा हुन्छ । तर गाडी कुन बाटो जान्छ, त्यो बाटोमा अहिले कस्ता सवारी चलिरहेका छन् र बीचमा रोकिए के गर्ने भन्ने प्रश्नको उत्तर टिकटमा हुँदैन ।

काम, पढाइ र व्यवसायमा फर्किनुपर्ने समय निश्चित हुन सक्छ । सडकमा लाग्ने समय भने सधैँ आफूले सोचेजस्तो हुँदैन । त्यसैले दशैंपछिको फर्काइमा टिकट पाउनुजत्तिकै आवश्यक छ—आफू हिँड्ने बाटोको भरपर्दो खबर पाउनु ।

विशेषगरी सडक वा पुल मर्मत भएका, पहिरो पन्छाएर यातायात चलाइएका र अस्थायी पहुँच बनाइएका खण्ड हुँदै यात्रा गर्नेले प्रस्थानअघि फेरि अवस्था बुझ्नुपर्छ । केही दिनअघिको सञ्चालनसम्बन्धी सूचनाले यात्रा गर्ने दिनको अवस्था बताउँदैन ।

सडक खुलेको खबरले के बताउँछ ?

‘बाटो खुल्यो’ भन्ने छोटो खबरले यात्रुलाई राहत दिन्छ । तर त्यसको अर्थ सबै प्रकारका सवारी चौबीसै घण्टा सहज रूपमा चल्न सक्छन् भन्ने नहुन सक्छ ।

कुनै खण्डमा एकतर्फी आवागमन हुन सक्छ । मर्मतका लागि निश्चित समयमा रोक लगाइएको हुन सक्छ । साना सवारी चले पनि ठूला बसका लागि फरक व्यवस्था हुन सक्छ । त्यसैले सडक खुलेको सूचना भेटिएपछि त्यसको मिति, समय र लागू हुने सवारीको प्रकारसमेत हेर्नुपर्छ ।

अझ सामाजिक सञ्जालमा भेटिएको तस्बिर वा भिडियोको सन्दर्भ बुझ्न आवश्यक छ । पुरानो अवरोधको दृश्य फेरि फैलिँदा खुलिसकेको बाटो बन्द ठानिन सक्छ । उल्टो, पुरानो सञ्चालनको खबर हेरेर अहिलेको अवस्था सहज छ भन्ने भ्रम पनि पर्न सक्छ ।

सूचना कसले जारी गरेको हो र त्यसपछि अर्को अद्यावधिक आएको छ कि छैन भन्ने जाँचले यस्तो अन्योल घटाउँछ ।

फर्किने बाटोअनुसार तयारी फरक हुन्छ

काठमाडौं जोड्ने पृथ्वी र बीपी राजमार्ग हुँदै आउने यात्रुका लागि सम्बन्धित खण्डको आवागमन व्यवस्था बुझ्नु उपयोगी हुन्छ । गलौंदी वा अन्य स्थानमा भएको पुरानो मर्मतको खबरलाई अहिलेको प्रत्यक्ष अवस्था ठान्नु हुँदैन ।

बेनी–जोमसोम–कोरला, गल्छी–स्याफ्रुबेसी, आरुघाट–गोरखा–धादिङ क्षेत्र तथा कर्णाली राजमार्ग हुँदै यात्रा गर्नेले पनि आफू हिँड्ने खण्डबारे छुट्टै जानकारी लिनुपर्छ । लामो सडकको कुनै एउटा स्थान खुलेको खबरले पूरै मार्ग सहज भएको पुष्टि गर्दैन ।

यी मार्गको नाम उल्लेख गर्नु अहिले ती सबै सडक बन्द वा जोखिमपूर्ण छन् भन्नु होइन । यात्राको योजना बनाउँदा सम्बन्धित खण्डको अवस्था छुट्टाछुट्टै बुझ्नुपर्ने भएकाले हो ।

यातायात कम्पनीसँग गाडी छुट्ने समय सोध्दा कुन मार्ग प्रयोग हुन्छ, बीचमा सवारी परिवर्तन गर्नुपर्छ कि पर्दैन र कुनै खण्डमा समयअनुसार आवागमन हुन्छ कि हुँदैन भनेर पनि बुझ्न सकिन्छ । सडकको अवस्थाबारे भने सम्बन्धित ट्राफिक वा जिल्ला प्रहरी, जिल्ला प्रशासन र सडक कार्यालयको पछिल्लो सूचना जाँच्नु उचित हुन्छ ।

टिकटसँगै यात्राको विवरण सुरक्षित राख्नुहोस्

सार्वजनिक सवारीमा फर्किने यात्रुले आधिकारिक काउन्टर वा पहिचान खुलेको बुकिङ माध्यम प्रयोग गर्नु राम्रो हुन्छ । टिकटमा प्रस्थान मिति, समय, चढ्ने स्थान, सिट नम्बर र भाडा स्पष्ट छ कि छैन हेर्नुपर्छ ।

बुकिङ गर्ने बेला सम्पर्क गरेको नम्बर र टिकट सुरक्षित राख्दा गाडी ढिलो भए वा चढ्ने स्थानबारे अन्योल भए सम्पर्क गर्न सजिलो हुन्छ । परिवारका सदस्यलाई पनि सवारी नम्बर, प्रस्थान समय र यात्राको मार्ग जानकारी दिन सकिन्छ ।

बाटो सहज नभएको जानकारी आएमा ‘अरू गाडी पनि गइरहेका छन्’ भन्ने उत्तरमै निर्भर हुनु पर्याप्त हुँदैन । आफू चढ्ने सवारी त्यही खण्ड पार गर्न उपयुक्त छ कि छैन र आधिकारिक रूपमा आवागमन अनुमति छ कि छैन भन्ने बुझ्नुपर्छ ।

वैकल्पिक बाटोको प्रस्ताव आएमा पनि त्यसको अवस्था सोध्न आवश्यक छ । नक्सामा देखिएको छोटो दूरी वास्तविक यात्रामा छिटो वा सहज हुन्छ भन्ने निश्चित हुँदैन ।

निजी सवारीमा फर्किँदा समयको दबाब घटाउनुहोस्

निजी कार वा मोटरसाइकलमा फर्किनेले प्रस्थानअघि टायर, ब्रेक, बत्ती, वाइपर र आवश्यक यान्त्रिक भागको अवस्था जाँच्नु उपयोगी हुन्छ । बाटोमा समस्या देखिएपछि मर्मत खोज्नुभन्दा पहिले नै जाँच गराउनु सहज हुन्छ ।

लामो यात्रामा पर्याप्त आरामको योजना पनि चाहिन्छ । कार्यालय वा काममा पुग्ने समय मिलाउन लगातार गाडी चलाउने दबाब नराख्नुहोस् । सम्भव भएसम्म यात्रापछि आराम गर्न पुग्ने समय छुट्याएर निस्कनु राम्रो हुन्छ ।

ईभीमा यात्रा गर्दा चार्जिङ स्टेसनको स्थानसँगै सञ्चालन अवस्था र उपलब्धता बुझ्नुहोस् । एउटा स्टेसन उपलब्ध नभए पुग्न सकिने अर्को विकल्प राख्दा अनावश्यक दबाब घट्छ । पेट्रोल वा डिजेल सवारीमा पनि इन्धन एकदमै कम भएपछि मात्र पम्प खोज्ने अवस्था आउन नदिनु उचित हुन्छ ।

परिवारको आवश्यकताअनुसार योजना बनाउनुहोस्

बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक वा नियमित औषधि सेवन गर्ने सदस्यसँग यात्रा गर्दा ढिलाइको सम्भावना ध्यानमा राखेर सामान मिलाउनुपर्छ । आवश्यक औषधि, पानी र सामान्य खानेकुरा सजिलै निकाल्न मिल्ने गरी राख्दा बाटोमा रोकिनुपरे पनि सहज हुन्छ ।

यात्रा समय लम्बिँदा कसलाई खबर गर्ने, मोबाइल चार्ज कसरी जोगाउने र गन्तव्यमा लिन आउने व्यक्तिसँग कसरी सम्पर्क राख्ने भन्ने साना तयारी पनि काम लाग्छन् ।

दशैंपछि फर्किने यात्रुको वास्तविक चाप र मुख्य राजमार्गको तत्कालीन अवस्थाबारे अद्यावधिक पुष्टि नभएसम्म निश्चित संख्या वा सबै मार्ग सहज रहेको दाबी गर्न मिल्दैन । तर यात्रुको आफ्नो तयारी भने अहिले नै सुरु हुन सक्छ ।

निस्कने अघिल्लो दिन बाटोबारे बुझ्नुहोस् । प्रस्थान गर्नुअघि फेरि सूचना हेर्नुहोस् । अवस्था फेरिएको रहेछ भने समय वा मार्गको योजना पनि त्यसैअनुसार मिलाउनुहोस् । फर्किने दिन तय गर्दा बाटोको खबरलाई पनि ठाउँ दिनु आवश्यक छ ।