दसैँमा १५ लाख यात्रुको दबाब, सडक अझै घाइते—गाडीभन्दा ठूलो चुनौती बाटो
काठमाडौं । दसैँमा करिब १५ लाख यात्रुले काठमाडौं उपत्यका छाड्ने अनुमान भइरहँदा उनीहरूलाई गन्तव्यसम्म पुर्याउने तयारी टिकट काउन्टरमा मात्र सीमित छैन । बाढीपहिरोबाट प्रभावित राजमार्गमा बसको यात्रा लम्बिएर काठमाडौं फर्कने समय धकेलिएमा अर्को खेपका यात्रुले पनि त्यसको असर बेहोर्नुपर्नेछ । यसपटक यातायात व्यवस्थापनको ठूलो प्रश्न उपलब्ध गाडीले कति पटक सुरक्षित यात्रा पूरा गर्न सक्छन् भन्ने बनेको छ ।
प्रतिनिधिसभाको पूर्वाधार विकास
समितिले नेपाल यातायात इन्जिनियरिङ समाजको प्राविधिक सहयोगमा तयार पारेको दसैँ
यात्रा व्यवस्थापनसम्बन्धी प्रतिवेदनमा करिब १५ लाख यात्रु उपत्यकाबाट बाहिरिने
अनुमान गरिएको छ । तीमध्ये करिब १० लाखले सार्वजनिक यातायात प्रयोग गर्ने आकलन छ ।
यो दसैँ अवधिको प्रक्षेपण हो, एकै दिन बाहिरिने यात्रुको संख्या होइन ।
प्रतिवेदनबारे प्रकाशित विवरणअनुसार
असोज ३१ देखि कात्तिक २ गतेसम्म यात्रुको चाप उच्च हुने अनुमान छ । फूलपातीमा
मात्रै करिब एक लाख १३ हजार यात्रु बाहिरिन सक्ने आकलन गरिएको छ । यात्रुको ठूलो
हिस्सा केही दिनमै केन्द्रित हुँदा सडकमा हुने ढिलाइले टिकट र सवारी उपलब्धतामा
एकसाथ दबाब थप्न सक्छ ।
संसदीय अध्ययनले औँल्याएको महत्वपूर्ण
पक्ष गाडीको फर्कने समय हो । यात्रु पुर्याउन गएको बस बाढीपहिरो, अवरोध वा लामो
जामका कारण निर्धारित समयमा काठमाडौं फर्कन नसक्दा अर्को यात्राका लागि उपलब्ध
हुँदैन । यसबाट गाडीको कुल संख्या उही रहे पनि निश्चित दिनमा यात्रु बोक्ने क्षमता
घट्न सक्छ । अध्ययनबारे प्रकाशित विवरणले टिकट अभावलाई खास दिनको अत्यधिक चाप,
सडकका कारण बिग्रिएको आवागमन तालिका र साना सवारीको अनियमित सञ्चालनसँग जोडेको छ ।
यही अवस्थामा अग्रिम टिकट बुकिङ
खुल्ने मिति पनि टुंगिएको छैन । यातायात व्यवस्था विभागले दसैँ, तिहार र छठको
यात्रा व्यवस्थापन तथा अग्रिम बुकिङबारे छलफल गर्न असोज २० गते मंगलबार बिहान ११
बजे सरोकारवालाको बैठक बोलाएको छ । प्रहरी प्रशासन, यातायात व्यवसायी र मजदुर
संगठनका प्रतिनिधि सहभागी हुने बैठकबाट बुकिङसम्बन्धी निर्णय गर्ने तयारी छ ।
सोमबारसम्मको विवरणअनुसार बैठक आह्वान भएको हो; बुकिङ खुलिसकेको छैन ।
यातायात व्यवसायीले पनि सडक सहज
बनाइदिनुपर्ने विषयलाई प्राथमिकतामा राखेका छन् । नेपाल यातायात व्यवसायी
राष्ट्रिय महासंघका अध्यक्ष पुण्यप्रसाद सिटौलाले अवरुद्ध सडक खुलेर थप प्राकृतिक
विपत्ति नआए यात्रुलाई गन्तव्यमा पुर्याउन सकिने बताएका छन् । व्यवसायीको यो
भनाइले यातायात आपूर्तिको तयारी सडकको अवस्थासँग जोडिएको देखाउँछ । रुटमा कति समय
लाग्छ भन्ने भरोसा नभए गाडी पठाउने र अर्को यात्राको टिकट दिने तालिका मिलाउन कठिन
हुन्छ ।
टिकटको दबाबसँगै सुरक्षित सञ्चालनको
चुनौती पनि जोडिन्छ । ढिलो फर्किएको गाडीलाई अर्को खेपमा पठाउने हतार बढ्न सक्ने
भएकाले चालकको आराम र सवारीको यान्त्रिक अवस्था व्यवस्थापनको केन्द्रमा पर्नुपर्छ
। काठमाडौंका प्रमुख प्रस्थान बिन्दुमा यात्रु सहायता कक्ष सञ्चालन सुरु भएको छ ।
ट्राफिक प्रहरीका अनुसार आवश्यकताअनुसार लामो दूरीका सवारीको यान्त्रिक तथा
प्रदूषण परीक्षण गर्ने तयारीसमेत छ ।
अबको तयारीको प्रभावकारिता बुकिङ खुल्ने मितिसँगै यात्रामा लाग्ने समय कति भरपर्दो हुन्छ भन्नेबाट मापन हुनेछ । राजमार्गका संवेदनशील खण्ड छिटो खुलाउने व्यवस्था, रुटअनुसार बसको प्रस्थान र फर्कने तालिका तथा यात्रुलाई समयमै दिइने सूचनाले उपलब्ध सवारीबाट बढी यात्रु बोक्न सहयोग गर्न सक्छ । सडकमा अड्किएको बसको असर त्यही बसका यात्रुमा सीमित रहँदैन; काठमाडौंमा त्यसको अर्को खेप पर्खिरहेका यात्रुको टिकट र यात्रासमेत प्रभावित हुन सक्छ ।
