इलेक्ट्रिक बाइकमा पनि दुई गियर: गति र दक्षता बढाउने नयाँ प्रयास
काठमाडौँ । गियर बदलिरहनु नपर्ने सुविधा इलेक्ट्रिक मोटरसाइकलको एउटा आकर्षण हो । तर त्यही मोटरसाइकलमा दुई गियर राखियो भने ? बेलायती कम्पनी ई–मोटिभ सिफ्ट सिस्टम्सले विकास गरिरहेको प्रविधिले यही प्रश्न उठाएको छ । यसको उद्देश्य गियर थप्नु मात्र होइन, गियर बदल्ने क्षणमा पनि पछाडिको पाङ्ग्रामा तान्ने शक्ति निरन्तर पुर्याउनु हो ।
कम्पनीले दुई गियर भएको ‘सिमलेस
पावरसिफ्ट’ ट्रान्समिसन नोभेम्बर ३–८ मा इटालीको मिलानमा हुने ईआईसीएमए
प्रदर्शनीमा देखाउने तयारी गरेको छ । यसले पिकअप र पावरट्रेनको कार्यदक्षता
सुधार्न सक्ने कम्पनीको दाबी छ । तर दैनिक प्रयोगमा कति लाभ मिल्छ भन्ने सडक
परीक्षणबाट खुल्न बाँकी छ ।
प्रायः इलेक्ट्रिक मोटरसाइकल एउटै
निश्चित गियर अनुपातमा चल्छन् । विद्युतीय मोटरले फराकिलो घुम्ने गतिमा काम गर्न
सक्ने भएकाले पेट्रोल इन्जिनजस्तो धेरै गियर आवश्यक पर्दैन । यद्यपि, एउटै अनुपात
छनोट गर्दा सुरुवाती तान्ने क्षमता र उच्च गतिमा चल्ने आवश्यकताबीच सन्तुलन
मिलाउनुपर्छ । दुवै अवस्थामा मोटर समान दक्षतामा चल्छ भन्ने हुँदैन ।
दुई गियरको सम्भावित उपयोगिता यहीँ छ
। पहिलो गियरले कम गतिमा पाङ्ग्रामा बढी तान्ने बल उपलब्ध गराउन मद्दत गर्न सक्छ ।
दोस्रोले उच्च गतिमा मोटर अत्यधिक घुमाउनुपर्ने अवस्था घटाउन सक्छ । यसले मोटरको
शक्ति आफैँ बढाउने होइन; उपलब्ध शक्ति फरक गतिमा कसरी उपयोग गर्ने भन्ने विकल्प
दिन्छ ।
तर गियर बदल्दा क्षणभर तान्ने बल
घट्यो भने चालकले त्यसको असर महसुस गर्न सक्छन् । ई–मोटिभले अनुपात बदलिँदा पनि
पछाडिको पाङ्ग्रामा टर्क अर्थात् घुमाउने बलको प्रवाह कायम राख्ने दाबी गरेको छ ।
निर्माताले मोटरसाइकलको प्रकृतिअनुसार गियर परिवर्तनको अनुभूति पनि मिलाउन सक्ने
बताइएको छ । यद्यपि, सार्वजनिक विवरणले यसको भित्री संयन्त्रको सम्पूर्ण कार्यविधि
खुलाएको छैन ।
प्रविधि जाँच्न ‘डेमो १’ नामको मोटरसाइकल तयार भइरहेको छ । बेलायती डिजाइन कम्पनी एनभिसेजले डिजाइन गरेको यो नमुना आइएएपीएसको अनुसन्धान केन्द्रमा निर्माण हुँदै छ । पछिल्लो विवरणअनुसार वास्तविक सडक परीक्षण सन् २०२७ को पहिलो त्रैमासिकमा सुरु गर्ने तयारी छ । व्यावसायिक उत्पादनको मिति घोषणा भएको छैन ।
