‘पन्चर त हो, ज्याक लगाइदिऊँ !’ ईभीमा यही हतार महँगो पर्न सक्छ
काठमाडौँ । टायर पन्चर भएपछि नजिकको पसलमा गाडी रोकियो । मिस्त्रीले ज्याक ल्याए, गाडीमुनि छिराए र उठाउन थाले । चालकको ध्यान टायरमा छ । तर ज्याकको टुप्पो कहाँ टेकिएको छ भन्ने कुरा छुट्यो भने सामान्य पन्चरको कामले गाडीको महँगो भागमा क्षति पुर्याउन सक्छ ।
बीवाईडी एटो ३ को आधिकारिक
म्यानुअलले यसबारे स्पष्ट निर्देशन दिएको छ—गाडी उठाउने ज्याक वा लिफ्टको हात
ब्याट्रीमा टेकाउनु हुँदैन । गाडी उठाउन मिल्ने ठाउँ चित्रमै देखाइएको छ ।
अर्थात्, गाडीमुनि बलियो देखिएको कुनै पनि भाग ज्याक अड्याउन मिल्ने ठाउँ होइन ।
धेरै ईभीमा ठूलो ब्याट्री प्याक
यात्रु बस्ने भागको भुइँमुनि फैलिएको हुन्छ । ज्याकले भने सानो ठाउँमा गाडीको भार
थाम्छ । त्यो दबाब गाडी उठाउन बनाइएको संरचनामा परे ठीक हुन्छ; ब्याट्रीको आवरण वा
अन्य अनुपयुक्त भागमा परे क्षति पुग्न सक्छ । ब्याट्रीको बाहिरी खोल देखियो
भन्दैमा त्यसलाई गाडीको भार थाम्ने आधार मान्न मिल्दैन ।
यहीँ एउटा फरक बुझ्नुपर्छ । सडकमा
उछिट्टिएको ढुंगा वा सामान्य बाहिरी असरबाट जोगाउने आवरण हुनु र त्यही ठाउँमा
ज्याक लगाएर गाडी उठाउन मिल्नु एउटै कुरा होइन । गलत ठाउँमा ज्याक लागेको भन्दैमा
हरेकपटक ब्याट्री बिग्रन्छ भन्ने पनि होइन । क्षति कहाँ दबाब पर्यो, कति पर्यो र
सम्बन्धित गाडीको बनावट कस्तो छ भन्नेमा निर्भर हुन्छ ।
त्यसैले पन्चर पसलमा चालकले “यो
ईभी हो” भनेर मात्र पुग्दैन । “पहिले
यो मोडलको ज्याक लगाउने ठाउँ हेरौँ” भन्नु बढी उपयोगी हुन्छ ।
गाडीको म्यानुअलमा ‘ज्याकिङ’, ‘लिफ्टिङ’ वा ‘ह्विल चेन्जिङ’ सम्बन्धी भाग खोजेर
चित्र देखाउन सकिन्छ । त्यसको तस्बिर मोबाइलमा राखे बाटोमा इन्टरनेट नभए पनि काम
लाग्छ । एउटा गाडीमा देखेको ठाउँ अर्को मोडलमा अनुमान गरेर प्रयोग गर्नु हुँदैन ।
उपकरण पनि ठाउँसँग मिल्नुपर्छ ।
ज्याकको टुप्पो ठीकसँग बस्छ कि बस्दैन, क्षमता पर्याप्त छ कि छैन र कुनै विशेष
प्याड वा एडाप्टर चाहिन्छ कि चाहिँदैन भन्ने म्यानुअलअनुसार हेर्नुपर्छ । रबरको
टुक्रा राख्दैमा गलत ठाउँ सही हुँदैन । ठाउँ पहिचान हुन सकेन भने अनुमानमा उठाउनुभन्दा
सर्भिस सेन्टर वा सडक सहायतासँग सोध्नु उचित हुन्छ ।
सडकछेउमा काम गर्दा जमिन कडा र
समथर हुनु उत्तिकै आवश्यक छ । यात्रुलाई सुरक्षित ठाउँमा झार्ने, गाडी बन्द गर्ने
र गुड्न नदिन म्यानुअलअनुसार चक्कामा रोकावट राख्ने व्यवस्था चाहिन्छ । केवल टायर
फेर्ने ज्याकले अड्याएको गाडीमुनि शरीर छिराउनु हुँदैन । नरम माटो, भिरालो ठाउँ वा
चलिरहेको ट्राफिककै छेउमा हतार गरेर काम गर्नु थप जोखिम हो ।
यदि ज्याक ब्याट्रीको भागमा
टेकिएको शंका भयो, आवरण दबिएको देखियो वा त्यसपछि असामान्य चेतावनी आयो भने टायर
बनेको भरमा यात्रा अघि नबढाउनुहोस् । प्राविधिक जाँच गराउनुहोस्; बाहिरबाट हेरेर
मात्र भित्री अवस्था ठम्याउन सकिँदैन ।
ईभीको पन्चर बनाउन हरेकपटक अधिकृत
वर्कसप नै पुग्नुपर्छ भन्ने होइन । सही ठाउँ र उपयुक्त उपकरण थाहा भएको मिस्त्रीले
काम गर्न सक्छन् । चालकले पनि ज्याक लगाउने ठाउँ देखाउन सके सामान्य काम अनुमानको
भरमा हुँदैन । पन्चर परेको
टायर हेर्नुअघि, गाडी कहाँबाट उठाइँदै छ भन्ने हेर्ने बानी चाहिन्छ ।
