‘न्युट्रलमा राखेपछि तान्न मिलिहाल्छ नि !’ ईभीमा यही बुझाइ महँगो पर्न सक्छ
काठमाडौं । चार्जर पुग्न केही किलोमिटर बाँकी छँदै ईभी रोकियो । साथमा अर्को गाडी छ, डोरी पनि भेटियो । यस्तो बेला ‘न्युट्रलमा राखेर चार्जरसम्म तानौँ’ भन्ने सोच आउन सक्छ । ईभीमा न्युट्रल त हुन्छ । तर स्क्रिनमा ‘एन’ देखिनु मात्रै गाडीलाई डोरी बाँधेर तान्न मिल्ने प्रमाण होइन ।
निर्माताका निर्देशन हेर्दा यसको कारण
खुल्छ । टेस्लाले मोडल थ्रीलाई ओसार्दा चारै पाङ्ग्रा जमिनबाट उठाउन भनेको छ ।
एमजी फोरको युरोपेली म्यानुअलमा पनि चारै पाङ्ग्रा सडकमा गुड्ने गरी तान्दा
इलेक्ट्रिक ड्राइभ ट्रान्समिसनमा क्षति पुग्ने चेतावनी छ । यी निर्देशनले ईभीको
उद्धार गर्नै मिल्दैन भनेका होइनन्; पाङ्ग्रा कसरी राखेर, कुन उपकरणबाट लैजाने
भन्ने तोकेका हुन् ।
अलमल न्युट्रलको अर्थबाट सुरु हुन्छ ।
धेरै ईभीमा न्युट्रल चयन गर्दा मोटरले गाडी अघि वा पछि चलाउने बल दिन छाड्छ, तर
पाङ्ग्रासँग जोडिएको यान्त्रिक सम्बन्ध अनिवार्य रूपमा छुट्टिँदैन । बाहिरबाट
तान्दा पाङ्ग्राले मोटरसमेत घुमाउन सक्छ । टेस्लाको म्यानुअलले पाङ्ग्रा घुम्दा
मोटरबाट विद्युत् उत्पादन हुने स्पष्ट उल्लेख गरेको छ । त्यसैले चालकले एक्सिलेटर
नथिचेको अवस्थामा पनि तानिरहेको गाडीभित्र केही भइरहेको हुन सक्छ ।
गलत तरिकाले तान्दा असर कहाँ पर्छ
भन्ने प्रश्नको उत्तर पनि यहीँ छ । मोटर र त्यससँग सम्बन्धित भागमा क्षति तथा
अत्यधिक ताप उत्पन्न हुन सक्छ । कियाले आफ्नो ईभी निर्देशनमा अनुचित रूपमा
पाङ्ग्रा जमिनमा राखेर तान्दा मोटरबाट विद्युत् उत्पादन भई सम्बन्धित भाग बिग्रन
सक्ने चेतावनी दिएको छ । यसको अर्थ तान्नेबित्तिकै सबै ईभी बिग्रन्छन् वा मुख्य
ब्याट्री नै नष्ट हुन्छ भन्ने होइन । जोखिम गाडीको बनावट, कुन पाङ्ग्रा घुमिरहेको
छ र निर्माताले तोकेको विधि पालना भयो कि भएन भन्नेमा निर्भर हुन्छ ।
सडकबाट
सार्नु र चार्जरसम्म तान्नु फरक हो
रोकिएको गाडीलाई टो ट्रकमा चढाउन केही
मिटर सार्नुपर्ने हुन सक्छ । त्यसका लागि दिइएको अनुमति समातेर किलोमिटरौँ तान्न
मिल्दैन । उदाहरणका लागि, हुन्डाई आयोनिक फाइभको सन् २०२५ अमेरिकी म्यानुअलले टो
ट्रकमा चढाउन वा गाडीको स्थान मिलाउन न्युट्रलमा राखेर, पार्किङ ब्रेक खोल्दै
अधिकतम १० मिटर र प्रतिघण्टा ५ किलोमिटरभित्र सार्ने सीमा दिएको छ । यो त्यही मोडल
र म्यानुअलको निर्देशन हो; आफ्नो ईभीमा पनि यही सीमा लागू हुन्छ भनेर मान्न हुँदैन
।
टो मोडको नामले पनि झुक्याउन सक्छ ।
टेस्ला मोडल थ्रीमा यसको काम गाडीलाई न्युट्रलमै राखेर छोटो दूरी बिस्तारै सार्न
वा विन्चबाट फ्ल्याटबेडमा चढाउन सहयोग गर्नु हो । सामान्य अवस्थामा चालक ढोका खोलेर
बाहिर निस्कँदा गाडी स्वतः पार्कमा जान सक्छ । त्यसैले ‘न्युट्रल राखिसकेँ’ भनेर
बाहिरिएपछि पनि गाडी स्वतन्त्र रूपमा गुड्ने अवस्थामा नरहन सक्छ । टो मोडलाई अर्को
गाडीको पछाडि बाँधेर राजमार्गमा तान्ने अनुमति ठान्नु गलत हुन्छ ।
दुई पाङ्ग्रा उठाएर लैजान मिल्छ कि
चारै पाङ्ग्रा उठाउनुपर्छ भन्नेमा समेत एउटै उत्तर छैन । आयोनिक फाइभको उक्त
म्यानुअलले दुईपाङ्ग्रे ड्राइभ संस्करणमा पछाडिका पाङ्ग्रा उठाएर अगाडिका पाङ्ग्रा
जमिनमा राख्न अनुमति दिन्छ । अल ह्विल ड्राइभ संस्करणमा भने चारै पाङ्ग्रा
उठाउनुपर्छ । फ्ल्याटबेडमा पूरै गाडी चढाइन्छ; डली प्रयोग गर्दा चाहिँ आवश्यक
पाङ्ग्रामुनि साना चक्कायुक्त उपकरण राखिन्छन् । अगाडि वा पछाडि कुन पाङ्ग्रा
उठाउने भन्ने अनुमानबाट तय गर्ने विषय होइन ।
बीच
बाटोमा रोकिएपछि पहिले के गर्ने ?
गाडी चल्न छाड्नुको कारण चार्ज सकिनु
मात्रै नहुन सक्छ । मुख्य ब्याट्रीको चार्ज र कम भोल्टेजको सहायक विद्युत्
प्रणालीलाई छुट्याउनुपर्छ । सहायक प्रणाली निष्क्रिय हुँदा न्युट्रल वा टो मोड
सञ्चालनमै समस्या पर्न सक्छ । टेस्लाले टो मोडका लागि कम भोल्टेजको विद्युत्
आवश्यक हुने र त्यो उपलब्ध नभए छुट्टै सहायता चाहिने उल्लेख गरेको छ । एमजी फोरको
म्यानुअलले पावर स्टेयरिङ असफल हुँदा स्टेयरिङ निकै भारी हुन सक्ने पनि बताउँछ ।
गाडी गुड्न सक्छ भन्दैमा त्यसलाई नियन्त्रण गर्न उस्तै सजिलो हुन्छ भन्ने छैन ।
नेपालका घुम्ती र उकालो–ओरालो भएका
सडकमा पहिलो प्राथमिकता यात्रुको सुरक्षा र पछाडिबाट आउने सवारीलाई चेतावनी दिनु
हो । उपलब्ध भए हजार्ड बाल्ने, सुरक्षित ठाउँबाट सहायता माग्ने र उद्धारकर्तालाई
गाडीको ठ्याक्कै मोडल, ड्राइभ संस्करण, स्क्रिनको चेतावनी तथा न्युट्रल खुल्छ कि
खुल्दैन भन्ने जानकारी दिनुपर्छ । पाङ्ग्रा लक भएको अवस्थामा जबर्जस्ती घिसार्नुको
सट्टा उपयुक्त उपकरण भएको उद्धार सेवा बोलाउनुपर्छ । ‘चार्जर नजिकै छ’ भन्दै डोरी
बाँधेर लैजानुभन्दा पहिले आफ्नै गाडीको म्यानुअलको उद्धारसम्बन्धी खण्ड हेर्नु
उचित हुन्छ । गलत ढुवानीबाट भएको क्षति वारेन्टीले नसमेट्न पनि सक्छ—टेस्लाले यस्तो
क्षति वारेन्टीबाहिर पर्ने स्पष्ट गरेको छ । गाडी किन्दै आफ्नो मोडल रोकिए कसरी
उठाउने र कसलाई फोन गर्ने भन्ने जानकारी राखे बाटोमा निर्णय गर्न सजिलो हुन्छ ।
