ईभीको टायर किन छिटो खिइन्छ ?
काठमाडौं । ईभीमा इन्जिन आयल फेर्नुपर्दैन, तर टायरको खर्चले कतिपय चालकलाई सोच्न बाध्य बनाउन सक्छ । पहिलेको पेट्रोल गाडीभन्दा ईभीको टायर चाँडै खिइयो भने प्रश्न उठ्छ—टायर कमजोर हो, गाडी भारी हो कि चलाउने तरिका मिलेन ?
टायर निर्माता मिसेलिनले सन् २०२३
को प्राविधिक विवरणमा ब्याट्रीको तौल र मोटरले तत्काल उपलब्ध गराउने टर्कका कारण
ईभीको टायर इन्धन गाडीभन्दा २० प्रतिशतसम्म छिटो खिइन सक्ने उल्लेख गरेको छ । यो
कम्पनीको विवरण हो, सबै मोडल र सडकमा लागू हुने निश्चित औसत होइन । त्यसैले
नेपालमा चल्ने हरेक ईभीको टायर त्यही अनुपातमा कम टिक्छ भन्न मिल्दैन ।
धेरै ईभीमा ब्याट्रीले थपेको तौल
टायरले धान्नुपर्छ । एक्सिलरेटर थिच्नासाथ उपलब्ध हुने टर्कले गाडीलाई तीव्र गतिमा
अगाडि बढाउन सक्छ । बारम्बार यसरी गति बढाउँदा टायरमा थप दबाब पर्छ ।
कन्टिनेन्टलले पनि बढी भार र उच्च टर्कलाई टायर खिइन सक्ने कारण मानेको छ । एउटै
गाडीमा समेत सहज रूपमा चलाउने र बारम्बार तीव्र गति बढाउने चालकको टायर आयु फरक
पर्न सक्छ ।
तर इन्धन गाडीभन्दा कति चाँडो
फेर्नुपर्छ भन्ने एउटै नियम छैन । किलोमिटर मात्रै हेरेर निर्णय गर्नुभन्दा टायरको
खियाइ, क्षति र निर्माताको निर्देशन हेर्नुपर्छ ।
नेपालका उकालो, घुम्ती र
खाल्डाखुल्डीमा यात्रु तथा सामानको भारले पनि टायरमाथि दबाब थप्छ । एकातिर मात्रै
बढी खिइएको टायरलाई ‘ईभीमा यस्तै हुन्छ’ भनेर छाड्नु हुँदैन । त्यो हावाको गलत
चाप, ह्विल अलाइनमेन्ट वा सस्पेन्सन जाँच्नुपर्ने संकेत हुन सक्छ । स्थानीय
तुलनात्मक आँकडाबिना भने नेपालमा ईभीको टायर इन्धन गाडीभन्दा यति नै कम टिक्छ भन्न
सकिँदैन ।
नयाँ टायर किन्दा आकारसँगै लोड इन्डेक्स अर्थात् भार क्षमता र स्पिड रेटिङ पनि गाडी
निर्माताले तोकेकोअनुसार हुनुपर्छ । कम भार क्षमता भएको टायर
सस्तो भए पनि उपयुक्त हुँदैन । अर्कोतर्फ, ‘ईभी टायर’ लेखिएको महँगो उत्पादन नै
अनिवार्य होइन । आवश्यक मापदण्ड मिलेको टायर छान्नु मुख्य कुरा हो ।
ग्रिप, ऊर्जा खपत र आवाज पनि
हेर्नुपर्छ । भिजेको सडकमा टायरको पकड र ब्रेकिङ क्षमता सुरक्षासँग जोडिन्छन् ।
टायर गुड्दा हुने प्रतिरोध अर्थात् रोलिङ रेजिस्टेन्स कम हुँदा ऊर्जा खपत घटाउन र
रेन्जमा सहयोग पुग्न सक्छ । ईभीमा इन्जिनको आवाज कम हुने भएकाले टायरको आवाज बढी
महसुस हुन सक्छ । त्यसैले रेन्ज वा शान्त यात्राको दाबी मात्रै हेरेर निर्णय
नगर्नुहोस्; भिजेको सडकको प्रदर्शन र टिकाउपन पनि तुलना गर्नुहोस् ।
टायर टिकाउन गाडीको ढोकाछेउको
स्टिकर वा पुस्तिकामा तोकिएको चापअनुसार चिसो अवस्थामा हावा जाँच्नुहोस् । टायरको
छेउमा लेखिएको अधिकतम चाप दैनिक प्रयोगको सिफारिस होइन ।
निर्माताको निर्देशनअनुसार टायर
रोटेसन गराउने र असमान खियाइ देखिए जाँच गराउने बानी उपयोगी हुन्छ । खाँचभित्रको
खियाइ सूचकसँग टायरको सतह बराबर हुन थालेपछि फेर्ने समय आएको हुन्छ । चिरा, फोका
वा अन्य क्षति देखिए किलोमिटर नपुगेको भन्दै प्रयोग जारी राख्नु हुँदैन ।
ईभीको टायर खर्च बुझ्न खरिद
मूल्यसँगै सुरक्षित रूपमा दिएको दूरी र ऊर्जा खपत हेर्नुपर्छ । टायर चाँडै खिइरहेको
छ भने अर्को सेट किन्नुअघि कारण जाँच्नुहोस् । सही टायर र सहज ड्राइभिङले सुरक्षा
तथा सञ्चालन खर्च दुवैमा फरक पार्छन् ।
