ईभी त देख्नुभएको छ, कसरी गुड्छ भन्ने थाहा छ ?
काठमाडौँ । पूर्ण विद्युतीय गाडीमा ब्याट्रीमा सञ्चित ऊर्जाले इलेक्ट्रिक मोटर चलाउँछ । मोटरले निकाल्ने घुमाउने शक्ति पाङ्ग्रासम्म पुगेपछि गाडी गुड्छ । यसमा पेट्रोल वा डिजेल जलाउने इन्जिन हुँदैन । चार्जिङ प्रणाली, ब्याट्री, कन्ट्रोलर र मोटरले मिलेर गाडी चलाउने काम गर्छन् ।
गाडी चलाउने मुख्य ब्याट्रीलाई
ट्र्याक्सन ब्याट्री भनिन्छ । यो धेरै साना ब्याट्री सेल मिलेर बनेको प्याक हो ।
चार्ज गर्दा ऊर्जा यहीँ सञ्चित हुन्छ र गाडी चलाउँदा आवश्यकता अनुसार प्रयोग हुन्छ
।
गाडीमा चार्जिङ केबल जोड्ने भागलाई
चार्जिङ पोर्ट भनिन्छ । घरको लाइनबाट आउने एसी बिजुलीले चार्ज गर्दा गाडीभित्रको
‘अनबोर्ड चार्जर’ ले त्यसलाई ब्याट्री चार्ज गर्न मिल्ने डीसी बिजुलीमा बदल्छ ।
एसी र डीसी विद्युत् प्रवाहका दुई रूप हुन् ।
डीसी फास्ट चार्जिङमा भने एसीलाई
डीसीमा बदल्ने काम बाहिरको चार्जिङ उपकरणमै हुन्छ । त्यसैले बिजुली गाडीको अनबोर्ड
चार्जर हुँदै जानुपर्दैन । गाडीले स्वीकार गर्न सक्ने पावर, ब्याट्रीको तापक्रम र
त्यसमा बाँकी चार्जअनुसार चार्जिङको गति निर्धारण हुन्छ । यसकारण एउटै चार्जरमा
जोडिएका सबै गाडी उस्तै छिटो चार्ज हुँदैनन् ।
चालकले एक्सिलरेटर थिच्दा कन्ट्रोलरले
मोटरमा जाने विद्युत्को प्रवाह आवश्यकताअनुसार मिलाउँछ । मोटरले विद्युतीय
ऊर्जालाई घुमाउने शक्तिमा बदल्छ । घरको पंखामा मोटरले पंखा घुमाएजस्तै ईभीमा
मोटरले गाडी चलाउने शक्ति निकाल्छ । यो शक्ति ट्रान्समिसन अर्थात् मोटरको शक्ति
पाङ्ग्रासम्म पुर्याउने संयन्त्र हुँदै पाङ्ग्रामा पुग्छ ।
मुख्य ब्याट्रीसँगै सहायक ब्याट्री
पनि हुन्छ । यसले बत्ती, डिस्प्ले र विभिन्न नियन्त्रण उपकरणलाई बिजुली दिन्छ । यी
उपकरण कम भोल्टेजमा चल्छन् । डीसी/डीसी कनभर्टर भनिने उपकरणले मुख्य ब्याट्रीको
उच्च भोल्टेजलाई कम भोल्टेजमा झारेर त्यस्ता उपकरणलाई बिजुली उपलब्ध गराउँछ र
सहायक ब्याट्री पनि चार्ज गर्छ ।
ब्याट्री, मोटर र विद्युतीय उपकरणको
तापक्रम पनि मिलाउनुपर्छ । यसका लागि तापक्रम व्यवस्थापन प्रणाली हुन्छ । यसले
सम्बन्धित भागलाई उचित तापक्रममा काम गर्न मद्दत गर्छ । तापक्रम नियन्त्रण गर्ने
व्यवस्था र चिस्याउने तरिका गाडीको बनावटअनुसार फरक हुन्छ ।
ईभीले गति घटाउँदा केही ऊर्जा
ब्याट्रीमा फर्काउन पनि सक्छ । यसबेला मोटरले जेनेरेटरको काम गरेर गुडिरहेको
गाडीको ऊर्जाको केही भाग बिजुलीमा बदल्छ । यसलाई रिजेनेरेटिभ ब्रेकिङ भनिन्छ ।
यसले ऊर्जा खेर जाने मात्रा घटाउँछ, तर चलाउँदा खर्च भएको सबै ऊर्जा फिर्ता
ल्याउँदैन । गाडीमा सामान्य ब्रेक प्रणाली पनि रहन्छ ।
मोडलअनुसार ब्याट्रीको क्षमता, मोटरको
संख्या र चार्जिङ पावर फरक हुन्छ । गाडीको विवरण हेर्दा ब्याट्रीले कति ऊर्जा
राख्छ, मोटरले कति शक्ति दिन्छ र चार्ज गर्दा गाडीले कति पावर लिन सक्छ भन्ने कुरा
छुट्टाछुट्टै बुझ्नुपर्छ । यी विवरणले क्रमशः ऊर्जा सञ्चय, गाडी चलाउने शक्ति र
ऊर्जा भर्ने क्षमता जनाउँछन् ।
