एक महिनामै २५ लाख सवारी बिक्री, बजारको उछाल कति वास्तविक ?
काठमाडौं । एक महिनामै २५ लाखभन्दा बढी सवारी बिक्री हुनु आफैँमा ठूलो उपलब्धि हो । त्यसमाथि अघिल्लो वर्षभन्दा करिब ३२ प्रतिशत वृद्धि देखिएपछि बजार तीव्र गतिमा विस्तार भइरहेको बुझिन्छ । तर भारतको सेप्टेम्बरको अटो बिक्रीमा देखिएको उछाल बुझ्न बिक्री संख्या मात्रै पर्याप्त छैन । गत वर्षको कमजोर आधार र यस वर्षको चाडपर्वको माग दुवैलाई सँगै हेर्नुपर्छ ।
भारतको फेडेरेसन अफ अटोमोबाइल डिलर्स
एसोसिएसन्स अर्थात् फाडाका अनुसार सेप्टेम्बरमा २५ लाख ३६ हजार ९२० सवारी खुद्रा
बिक्री भएका छन् । यो गत वर्षको समान महिनाभन्दा ३१.८२ प्रतिशत र अगस्टभन्दा ४.६९
प्रतिशत बढी हो । खुद्रा बिक्री भन्नाले डिलरबाट ग्राहकसम्म पुगेका सवारी बुझिन्छ
। त्यसैले यो तथ्यांकले कारखानाबाट डिलरलाई पठाइएको संख्याभन्दा वास्तविक खरिदको
अवस्था बुझाउन मद्दत गर्छ ।
यो वृद्धिको सबैभन्दा ठूलो आधार मोटरसाइकल
र स्कुटर हुन् । सेप्टेम्बरमा १७ लाख ९० हजार १८८ दुईपांग्रे बिक्री भए ।
यात्रुवाहक सवारीको बिक्री ४ लाख २७ हजार २१३ पुग्दा व्यावसायिक सवारी १ लाख ३
हजार ५५७ र तीनपांग्रे १ लाख ३२ हजार ५७० बिक्री भएका छन् । यसले चहलपहल निजी
कारमा मात्र सीमित नरहेको देखाउँछ । दैनिक आवागमनदेखि यात्रु तथा सामान ढुवानीमा
प्रयोग हुने सवारीसम्म ग्राहकको खरिद बढेको छ ।
तर वार्षिक वृद्धिको प्रतिशतमा एउटा
महत्त्वपूर्ण पृष्ठभूमि छ । फाडाका अनुसार सेप्टेम्बर २०२५ मा वस्तु तथा सेवा करको
नयाँ व्यवस्था लागू हुने प्रतीक्षामा ग्राहकले खरिद पछि सारेका थिए । त्यसबेला
बिक्री कमजोर हुँदा यस वर्षको तुलना ठूलो देखिएको हो । त्यसैले ३१.८२ प्रतिशत
वृद्धिलाई पूरै नयाँ मागको विस्तार मान्नु हतार हुन्छ । अगस्टको तुलनामा भएको
वृद्धि भने बजार अघि बढिरहेको अर्को आधार हो ।
यही बजारभित्र ट्र्याक्टरको अवस्था
फरक छ । अगस्टमा ८७ हजार ९७७ ट्र्याक्टर बिक्री भएकामा सेप्टेम्बरमा ७६ हजार ९०६
मात्र बिक्री भए, अर्थात् मासिक रूपमा करिब १२.६ प्रतिशत गिरावट आयो । रोयटर्सको
विवरणले कमजोर मनसुन र चाडपर्वको समय पछाडि सर्नुलाई यसको पृष्ठभूमि मानेको छ ।
खेतीको आम्दानीसँग प्रत्यक्ष जोडिने उपकरणको माग अन्य सवारीको जस्तै गतिमा नचल्न
सक्छ ।
यद्यपि ट्र्याक्टर बिक्री गत वर्षको
सेप्टेम्बरभन्दा १३.७५ प्रतिशत बढी छ । मासिक गिरावट र वार्षिक वृद्धि एकैपटक हुन
सक्छन् । कुन अवधिसँग तुलना गरिएको हो भन्ने नखुलाउँदा बजार घटेको वा बढेको गलत
बुझाइ बन्न सक्छ ।
नेपालका लागि यो तथ्यांक भारतीय
बजारको आकारभन्दा आपूर्ति र व्यवसायको योजना बुझ्ने सन्दर्भमा उपयोगी छ । भारतबाट
आउने सवारीमा त्यहाँको माग, उत्पादन तालिका र निर्यातका लागि उपलब्ध मौज्दातबारे
नेपाली आयातकर्ताले चासो राख्नुपर्ने हुन्छ । विशेषगरी दुईपांग्रे र व्यावसायिक
सवारीको बलियो मागले कुन मोडल कति उपलब्ध हुन्छ भन्ने प्रश्न उठाउँछ । तर यसैका
आधारमा नेपालमा अभाव हुने वा मूल्य बढ्ने निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन ।
नेपाली ग्राहकका लागि पनि भारतीय बिक्री रेकर्डले आफ्नो खरिद निर्णयको उत्तर दिँदैन । यहाँको मूल्य, कर्जाको किस्ता, सेवा र प्रयोगको आवश्यकता छुट्टै हेर्नुपर्छ । सेप्टेम्बरको तथ्यांकले भारतीय बजारमा खरिद बढेको देखाउँछ; त्यो वृद्धि कति टिकाउ हुन्छ भन्ने बुझ्न चाडपर्वपछिका महिनामा पनि ग्राहकको माग कायम रहन्छ कि रहँदैन भन्ने हेर्नुपर्नेछ ।
