बढ्दो ईभी बजारमा नयाँ ब्रान्डले बनाउँदै आफ्नो स्थान
काठमाडौं । गाडीको दर्ता संख्या बढ्नु र कम्पनीको बजार हिस्सा बढ्नु एउटै
कुरा हो ? भारतको सेप्टेम्बरको ईभी तथ्याङ्क बुझ्न यही भिन्नता छुट्याउनुपर्छ ।
अघिल्लो वर्षभन्दा बढी गाडी दर्ता हुँदा पनि प्रतिस्पर्धीको विस्तार अझ तीव्र छ
भने कम्पनीको हिस्सा घट्न सक्छ ।
२ अक्टोबरमा संकलन गरेको वाहन
पोर्टलको तथ्याङ्कअनुसार सेप्टेम्बर २०२६ मा ३५ हजार ४८ इलेक्ट्रिक कार दर्ता भएका
छन् । अघिल्लो वर्षको सेप्टेम्बरमा १७ हजार ९३२ र यस वर्षको अगस्टमा ३१ हजार ७६९
दर्ता थिए । वार्षिक वृद्धि ९५.४ प्रतिशत र मासिक वृद्धि १०.३ प्रतिशत छ ।
टाटा मोटर्सका १४ हजार ७९२ र
महिन्द्राका ७ हजार ७८२ ईभी दर्ता भएका छन् । यी दुईको संयुक्त हिस्सा करिब ६४.४
प्रतिशत छ । उक्त तालिकाको आधारमा अटोएक्सप्रेसले गरेको गणनामा वार्षिक रूपमा
थपिएका दर्ताको करिब दुईतिहाइ हिस्सा यी दुई कम्पनीकै छ । नयाँ प्रतिस्पर्धी
थपिँदा पनि वृद्धिको ठूलो भाग अग्रणी ब्रान्डमै केन्द्रित छ ।
एमजीका ५ हजार २४२ ईभी दर्ता भएका छन्
। वार्षिक वृद्धि ९.१ प्रतिशत हुँदा पनि हिस्सा २६.८ प्रतिशतबाट करिब १५ प्रतिशतमा
झरेको छ । समग्र बजार जति छिटो बढ्यो, कम्पनी त्यति छिटो बढ्न सकेन । यही कारण
दर्ता बढ्दा पनि उसको हिस्सा खुम्चियो ।
भिनफास्टको तथ्याङ्कमा अर्को सावधानी
आवश्यक छ । गत वर्षको सेप्टेम्बरमा जम्मा ६ दर्ता रहेको कम्पनी यसपटक २ हजार ९६४
मा पुगेको छ । सानो आधारबाट आएको वृद्धिलाई प्रतिशतमा मात्रै प्रस्तुत गर्दा
वास्तविक आकारभन्दा ठूलो प्रभाव परेको जस्तो लाग्न सक्छ । अगस्टका २ हजार २३९
दर्तासँग तुलना गर्दा आएको ३२.४ प्रतिशत वृद्धि यसको पछिल्लो गति बुझ्न बढी उपयोगी
छ । बीवाईडी पनि अगस्टभन्दा ४७.४ प्रतिशत बढेर ८३६ दर्तामा पुगेको छ ।
यो विस्तारलाई समग्र कार बजारसँग पनि
हेर्नुपर्छ । अटो पण्डित्जको अर्को तालिकामा सेप्टेम्बरको यात्रीसवारी दर्ता ४ लाख
२० हजार ३५९ छ, जसको वार्षिक वृद्धि ३१.८ प्रतिशत हो । उपलब्ध दुई तालिका तुलना
गर्दा ईभीको दर्ता समग्र यात्रीसवारीभन्दा तीव्र गतिमा बढेको देखिन्छ । तर टाटाको
४२.२ प्रतिशत हिस्सा इलेक्ट्रिक कार खण्डभित्रको हो; त्यसलाई भारतका सबै
यात्रीसवारीको बजार हिस्सा भनेर बुझ्न मिल्दैन ।
वृद्धिको कारणबारे भने तालिका एक्लैले
पूरा उत्तर दिँदैन । कुन मोडल, छुट वा पुराना बुकिङले कति योगदान गरे भन्ने विवरण
छैन । एक महिनाको उछाल दीर्घकालीन परिवर्तन हो कि होइन भन्ने बुझ्न पछिल्ला
महिनाको क्रम पनि हेर्नुपर्छ ।
नेपालका लागि यसको उपयोगी पाठ
तथ्याङ्क पढ्ने तरिकामा छ । भन्सारबाट भित्रिएको संख्या, कम्पनीको बिक्री र सवारी
दर्तालाई एउटै सूचक मानेर तुलना गर्दा बजारको तस्वीर फरक पर्न सक्छ । भारतीय र्याङ्किङले
त्यहाँको प्रतिस्पर्धा बुझाउँछ, तर नेपाली ग्राहकको निर्णयमा यहाँ उपलब्ध
भेरियन्ट, मूल्य, वारेन्टी र बिक्रीपछिको सेवा पनि जोडिन्छन् । अर्को देशको ठूलो
बिक्रीलाई स्थानीय प्रयोगका लागि पर्याप्त प्रमाण मान्न सकिँदैन ।
यहाँ प्रयोग गरिएका संख्या २
अक्टोबरमा अभिलेख भएका दर्ता हुन् । थप अभिलेखसँगै संशोधन हुन सक्छन् र कम्पनीको
होलसेल बिक्रीसँग फरक पर्न सक्छन् । बढ्दो बजारमा ब्रान्डको वास्तविक स्थान बुझ्न
संख्या र हिस्सा दुवै हेर्नुपर्छ ।
