सेकेन्डह्यान्ड ईभीमा सबैभन्दा महँगो जोखिम कहाँ हुन्छ ?
काठमाडौं । बजारमा चम्किलो देखिने, कम
किमि गुडेको र नयाँ गाडीभन्दा निकै सस्तो मूल्यमा पाइने ईभी देख्दा धेरैको मन
लोभिन सक्छ । बाहिरबाट हेर्दा गाडी आकर्षक, भित्री भाग सफा र फिचर पनि आधुनिक
देखिन सक्छन् । तर यस्ता गाडी किन्दा आँखाले नदेखिने एउटा पक्षले भने पछि ठूलो
खर्च गराउन सक्छ ।
त्यो हो, गाडीको हाइभोल्टेज ब्याट्री
।
नेपालमा नयाँ ईभीको बिक्री बढेसँगै
प्रयोग भइसकेका ईभीको किनबेच पनि विस्तार हुँदै गएको छ । नयाँ गाडीको तुलनामा कम
मूल्य, कम सञ्चालन खर्च र सहज चलाउने अनुभवका कारण धेरै ग्राहक सेकेन्डह्यान्ड
बजारतर्फ आकर्षित छन् । तर पुरानो ईभीको मूल्य निर्धारणमा बाहिरी बनोट, टायर,
स्क्रिन वा फिचरभन्दा बढी महत्त्व ब्याट्रीको अवस्थाले राख्छ ।
ब्याट्रीको स्वास्थ्य कमजोर हुँदा
गाडीको वास्तविक रेन्ज घट्न सक्छ, चार्ज हुन लामो समय लाग्न सक्छ र गम्भीर समस्या
आए मर्मत खर्च पनि महँगो पर्न सक्छ । त्यसैले बिक्रीकर्ताले सुनाएको रेन्ज वा
मिटरमा देखिएको चार्ज प्रतिशतकै आधारमा निर्णय गर्नु उपयुक्त हुँदैन ।
ब्याट्री
स्वास्थ्य प्रतिवेदन माग्नुस्
गाडी किन्नुअघि सम्बन्धित ब्रान्डको
आधिकारिक सर्भिस सेन्टरबाट ब्याट्री स्वास्थ्य प्रतिवेदन माग्नु सबैभन्दा पहिलो
काम हो । यसलाई प्रायः ‘स्टेट अफ हेल्थ’ भनिन्छ । यसले नयाँ अवस्थाको तुलनामा
ब्याट्रीको प्रयोगयोग्य क्षमता कति बाँकी छ भन्ने संकेत दिन्छ ।
प्रतिवेदनमा ब्याट्रीको कुल अवस्था
मात्र होइन, कुनै सेल वा मोड्युलमा समस्या देखिएको छ कि छैन, तापक्रम सामान्य छ कि
छैन र चार्जिङ प्रणालीसँग सम्बन्धित त्रुटि छन् कि छैनन् भन्ने पनि बुझ्नुपर्छ ।
मोडेल, ब्याट्रीको प्रकार, गाडीको उमेर र परीक्षण विधिअनुसार नतिजा फरक हुन सक्ने
भएकाले केवल एउटा प्रतिशत हेरेर निष्कर्ष निकाल्नु हुँदैन ।
मिटर वा मोबाइल एपमा देखिएको ६० वा ८०
प्रतिशत भनेको अहिले ब्याट्रीमा बाँकी चार्ज हो । त्यो ब्याट्रीको वास्तविक
स्वास्थ्य अवस्था होइन ।
कम्प्युटर
स्क्यान गराउनुस्
ब्याट्रीको प्रतिवेदनसँगै गाडीलाई
आधिकारिक सर्भिस सेन्टरमा लगेर कम्प्युटर स्क्यान गराउनु आवश्यक हुन्छ । यसबाट
मोटर, मोटर कन्ट्रोलर, चार्जिङ प्रणाली, ब्याट्री व्यवस्थापन प्रणाली र विभिन्न
सेन्सरमा देखिन सक्ने लुकेका त्रुटिबारे जानकारी पाउन सकिन्छ ।
सामान्य ग्यारेजले टायर, सस्पेन्सन र
बाहिरी बनोट जाँच्न सक्छ । तर हाइभोल्टेज प्रणालीको परीक्षण ब्रान्डका प्रशिक्षित
प्राविधिकबाट गराउनु बढी भरपर्दो हुन्छ । बिक्रीकर्ताले सर्भिस सेन्टरमा परीक्षण
गर्न नमान्छ भने खरिदकर्ताले थप सावधानी अपनाउनुपर्छ ।
वास्तविक
रेन्ज बुझ्न टेस्ट ड्राइभ
कम्पनीले दाबी गरेको रेन्ज र पुरानो
गाडीले व्यवहारमा दिने रेन्ज फरक हुन सक्छ । त्यसैले गाडी नचलाइ किन्ने निर्णय
गर्नु हुँदैन ।
टेस्ट ड्राइभका बेला गाडी कति प्रतिशत
चार्जमा थियो, एसी चलाइएको थियो कि थिएन, सडक उकालो थियो कि समथर र कति दूरी
चलाइयो भन्ने कुरामा ध्यान दिनुपर्छ । १० प्रतिशत चार्ज घट्दा गाडीले कति दूरी तय
गर्यो, रेन्जको अनुमान एक्कासि धेरै घटबढ हुन्छ कि हुँदैन र उकालोमा पावर
अस्वाभाविक रूपमा कमजोर हुन्छ कि हुँदैन हेर्नुपर्छ ।
छोटो टेस्ट ड्राइभले ब्याट्रीको
सम्पूर्ण क्षमता मापन गर्दैन । तर डिस्प्लेमा देखिएको अनुमानित रेन्ज र वास्तविक
दूरीबीच अत्यधिक अन्तर छ भने थप परीक्षणबिना गाडी किन्नु ठीक हुँदैन ।
चार्जिङ
पोर्ट र चार्ज हुने क्रम जाँच्नुस्
पुरानो ईभीमा ब्याट्री मात्र होइन,
चार्जिङ प्रणाली पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ । गाडीलाई एसी चार्जरमा जोडेर
चार्ज सुरु हुन्छ कि हुँदैन, बीचमै रोकिन्छ कि रोकिन्न र चार्जिङ पोर्ट राम्रोसँग
लक हुन्छ कि हुँदैन हेर्नुपर्छ ।
सम्भव भए डीसी फास्ट चार्जरमा पनि
परीक्षण गर्न सकिन्छ । पोर्टमा जंग लागेको, पिन बिग्रिएको, पानी पसेको संकेत
देखिएको वा चार्जिङ सुरु गर्न पटकपटक प्रयास गर्नुपर्ने अवस्था छ भने त्यसलाई
सामान्य समस्या ठान्नु हुँदैन । चार्जिङका बेला चेतावनी बत्ती बल्ने वा चार्ज
बीचमै रोकिने गाडीबारे प्राविधिकको स्पष्ट राय लिएर मात्र निर्णय गर्नु राम्रो
हुन्छ ।
वारेन्टी
र सर्भिस इतिहास
धेरै ब्रान्डले ईभी ब्याट्रीमा लामो
वारेन्टी दिन्छन् । तर स्वामित्व परिवर्तनपछि बाँकी वारेन्टी नयाँ मालिकमा सर्छ कि
सर्दैन भन्ने ब्रान्डअनुसार फरक हुन सक्छ । त्यसैले किन्नुअघि बाँकी वारेन्टी,
किमि सीमा, सर्त र क्षमतामा आएको कमी वारेन्टीभित्र पर्छ कि पर्दैन भन्ने लिखित
पुष्टि लिनुपर्छ ।
सर्भिस बुक वा डिजिटल सर्भिस रेकर्डले
गाडीको विगत बताउँछ । नियमित सर्भिस भएको छ कि छैन, कुनै ठूलो दुर्घटना भएको थियो
कि थिएन र चार्जर, कूलिङ प्रणाली, एसी वा १२ भोल्टको सहायक ब्याट्री परिवर्तन भएको
छ कि छैन भनेर हेर्नुपर्छ ।
डुबान
र अन्डरबडीको क्षति
ईभीको मुख्य ब्याट्री प्याक प्रायः
गाडीको तल्लो भागमा जडान गरिएको हुन्छ । त्यसैले अन्डरबडीमा ठूलो ठक्कर, डेन्ट,
वेल्डिङ वा असामान्य मर्मतको चिन्ह छ कि छैन जाँच्नुपर्छ । केबिनमा पानीको गन्ध,
कार्पेटमुनि दाग वा अत्यधिक जंग देखिएमा डुबानको इतिहास हुन सक्ने सम्भावना हुन्छ
।
ब्याट्री प्याक आफैं खोलेर हेर्न भने
खोज्नु हुँदैन । उच्च भोल्टेजका कारण यस्तो निरीक्षण प्रशिक्षित प्राविधिकले मात्र
गर्नुपर्छ ।
नेपालमा ईभीको सेकेन्डह्यान्ड बजार अझ
व्यवस्थित हुने क्रममा छ । त्यसैले केवल सस्तो मूल्य वा कम किमि गुडेको आधारमा
आकर्षित हुनु जोखिमपूर्ण हुन सक्छ । राम्रो ब्याट्री स्वास्थ्य प्रतिवेदन, बाँकी
वारेन्टी, नियमित सर्भिस इतिहास, चार्जिङ परीक्षण र वास्तविक रेन्जको मूल्यांकन
भएको गाडी रोज्दा पुरानो ईभी पनि भरपर्दो र किफायती विकल्प बन्न सक्छ ।
किन्नुअघि सम्झनुपर्ने पाँच कुरा : ब्याट्री स्वास्थ्य प्रतिवेदन, सर्भिस सेन्टरको कम्प्युटर
स्क्यान, वास्तविक रेन्ज टेस्ट, चार्जिङ परीक्षण र वारेन्टीको लिखित पुष्टि ।
