एउटा कार जसले इतिहास जित्यो, अब लिलामीमा फेरि रेकर्ड बनाउने तयारी

आधुनिक विद्युतीय सवारी, आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स र सफ्टवेयरले भरिएका नयाँ कारहरूको चर्चा विश्वभर भइरहेका बेला झण्डै ८८ वर्ष पुरानो एउटा फ्रेन्च कार फेरि अन्तर्राष्ट्रिय अटो बजारको केन्द्रमा आएको छ । कारण केवल यसको उमेर होइन, यसको डिजाइन, इतिहास र प्रतिष्ठा हो । सन् १९३७ मा निर्माण गरिएको डेलाज डी८–१२० एस एरोडाइनामिक कुपे आगामी अगस्टमा हुने लिलामीमा ५० देखि ६० लाख अमेरिकी डलरसम्ममा बिक्री हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ ।

यो कार विश्वकै प्रतिष्ठित पेबल बीच कन्कोर्स डी'एलेगान्स प्रतियोगितामा सन् २००५ मा 'बेस्ट अफ शो' उपाधि जितेको थियो । यस्तो सम्मान जितेका कारहरू फेरि खुला बजारमा बिक्रीका लागि आउनु अत्यन्त दुर्लभ मानिन्छ । यही कारण यसको लिलामीले अहिले विश्वका क्लासिक कार सङ्ग्रहकर्ताको ध्यान तानेको छ ।

अमेरिकाको क्यालिफोर्नियास्थित मोन्टेरेमा अगस्ट १३ देखि १५ सम्म हुने आरएम सोथेबिज को लिलामीमा यो कार मुख्य आकर्षण बन्ने अपेक्षा गरिएको छ । लिलामी कम्पनीका अधिकारीहरूका अनुसार यस्तो कार केवल सवारी साधन होइन, इतिहास, कला र इन्जिनियरिङको अद्वितीय संयोजन हो ।

डेलाजको यो मोडल सामान्य उत्पादन गाडी थिएन । यसलाई कम्पनीको डी८–१२० एस संस्करणको प्रोटोटाइपका रूपमा तयार गरिएको थियो । त्यस समयका लागि निकै शक्तिशाली मानिएको ४.७५ लिटर स्ट्रेट–एट इन्जिन, कम तौल, तल झारिएको सस्पेन्सन र ठूला ब्रेकका कारण यसको प्रदर्शन पनि प्रभावशाली थियो । तर यसलाई साँच्चिकै अमूल्य बनाएको पक्ष भने यसको हातैले तयार गरिएको एल्युमिनियम र स्टिलको बडी थियो ।

यो आकर्षक बडी युवा फ्रेन्च डिजाइनर जर्ज पाउलिनले तयार गरेका थिए । उनले त्यसबेला नै एरोडाइनामिक्स सुधार्न विन्ड टनेल प्रयोग गर्ने अवधारणा अघि सारेका थिए, जुन आजको अटो उद्योगमा सामान्य अभ्यास बनिसकेको छ । लामो पुच्छरजस्तो पछाडिको भाग, चिल्लो सतह र हावालाई सहज रूपमा चिर्ने बनावटका कारण यो कार त्यतिबेलै भविष्यबाट आएको जस्तो देखिन्थ्यो ।

यस कारसँग जोडिएको अर्को रोचक प्रसङ्ग पनि निकै चर्चित छ । कम्पनीका संस्थापक लुई डेलाजले यसलाई सन् १९३७ को पेरिस मोटर शोमा प्रदर्शन गर्ने योजना बनाएका थिए । तर गाडी तयार हुँदासम्म प्रदर्शनीका लागि आवेदन दिने समय सकिइसकेको थियो । त्यसपछि उनले हार मानेनन् । बरु कारलाई सीधै प्रदर्शनीस्थलको मुख्य प्रवेशद्वारअगाडि लगेर पार्क गरिदिए । भित्र प्रदर्शन हुन नपाए पनि बाहिर उभिएको यही कारले सबैभन्दा धेरै दर्शक तानेको बताइन्छ ।

केही वर्षपछि दुर्घटनापछि यो कार प्रसिद्ध कोचबिल्डर साउचिककहाँ मर्मतका लागि पुग्यो । त्यहाँ यसको अगाडिको भाग, विन्डसिल्ड र पछाडिको सिसासमेत परिवर्तन गरियो । यसले मूल डिजाइनको आकर्षण केही हराएको थियो ।

पछि विभिन्न सङ्ग्रहकर्ताको हात हुँदै यो कार अमेरिकाका चर्चित क्लासिक कार सङ्ग्रहकर्ता साम म्यानसम्म पुग्यो । उनले करिब एक दशकसम्म यसको खोजी गरेपछि मात्र यसलाई किन्न सफल भएका थिए । त्यसबेला कार निकै जीर्ण अवस्थामा थियो । त्यसपछि उनले विशेषज्ञ टोलीमार्फत करिब अढाइ वर्ष लगाएर पूर्ण पुनःस्थापना गराए । पुराना तस्बिर, अभिलेख र मूल डिजाइनका आधारमा सबै परिवर्तन उल्ट्याइयो र कारलाई फेरि १९३७ कै स्वरूपमा फर्काइयो ।

त्यसको परिणाम पनि ऐतिहासिक रह्यो । पुनःस्थापनापछि सन् २००५ मा पेबल बीचमा प्रस्तुत गरिएको यो कारले सबै प्रतिस्पर्धीलाई पछि पार्दै 'बेस्ट अफ शो' जित्यो । त्यसै वर्ष न्यूयोर्कमा आयोजित पहिलो लुई भिटोन क्लासिक कार्यक्रममा पनि यसले 'बेस्ट अफ द बेस्ट' सम्मान प्राप्त गर्‍यो ।

साम म्यानले यो कारलाई आफ्नो जीवनकै सबैभन्दा प्रिय सङ्ग्रह भन्दै आएका छन् । उनका अनुसार आफूले स्वामित्व लिएका सबै कारमध्ये यही सबैभन्दा उत्कृष्ट र "कलाका रूपमा बनेको सबैभन्दा शुद्ध अटोमोबाइल" हो ।

लिलामी कम्पनीका विज्ञहरू अहिलेको बजारमा क्लासिक कारप्रतिको आकर्षण फेरि बढ्दै गएको बताउँछन् । विशेष गरी दुर्लभ इतिहास, मौलिक डिजाइन र अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कार जितेका कारमा नयाँ पुस्ताका धनी सङ्ग्रहकर्ताको चासो बढिरहेको उनीहरूको भनाइ छ । त्यसैले यसपटकको खरिदकर्ता अपेक्षाभन्दा कम उमेर समूहको पनि हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ ।

क्लासिक कारको संसारमा पेबल बीचको 'बेस्ट अफ शो' जित्नु कुनै साधारण उपलब्धि मानिँदैन । यो उपाधिले कारको ऐतिहासिक महत्व, मौलिकता र मूल्यलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउने गर्छ । यही कारण यो डेलाज आगामी वर्षहरूमा पनि विश्वका प्रतिष्ठित कार प्रदर्शनीहरूमा फेरि सम्मानित हुने सम्भावना रहेको जानकारहरूको विश्वास छ ।

विश्वका विकसित मुलुकमा भने यस्ता ऐतिहासिक कारलाई केवल सवारी साधनका रूपमा होइन, सांस्कृतिक सम्पत्ति र लगानीका रूपमा समेत हेरिन्छ । कुनै चित्रकला वा दुर्लभ मूर्तिको जस्तै मूल्य पाउने यस्ता कारले अटोमोबाइल केवल यातायातको साधन मात्र नभई डिजाइन, प्रविधि र इतिहासको जीवित दस्तावेज पनि हुन सक्छ भन्ने सन्देश दिन्छ । यही कारण ८८ वर्ष पुरानो यो डेलाजले आगामी अगस्टको लिलामीमा फेरि एउटा नयाँ इतिहास रच्ने अपेक्षा गरिएको छ ।