डीसी फास्ट चार्जले ईभीको ब्याट्री बिगार्छ ? वास्तविकता के हो
काठमाडौँ । लामो यात्रामा बाटोमै ब्याट्री सकिन लाग्दा ईभी चालकको ध्यान स्वाभाविक रूपमा डीसी फास्ट चार्जरतर्फ जान्छ । तर चार्जरमा गाडी जोड्नेबित्तिकै धेरैको मनमा अर्को प्रश्न पनि उब्जिन्छ—कतै यसले ब्याट्रीलाई क्षति त पुर्याउँदैन ?
सहरभित्र नियमित चल्ने गाडी होस्
वा राजमार्गमा लामो दूरी तय गर्ने ईभी, डीसी फास्ट चार्जिङ आजको आवश्यकता बनिसकेको
छ । केही समयमै पर्याप्त रेन्ज थप्न सकिने भएकाले यसले ईभी यात्रालाई निकै सहज
बनाएको छ । तर यसैलाई लिएर ‘डीसी चार्ज गरे ब्याट्री बिग्रिहाल्छ’ भन्ने बुझाइ पनि
बजारमा फैलिएको छ ।
वास्तविकता भने बीचमा छ । डीसी
फास्ट चार्जिङले ब्याट्रीलाई तत्काल बिगार्दैन । तर अत्यधिक गर्मीमा, पटक–पटक धेरै
कम चार्ज स्तरमा गाडी पुर्याएर र लगातार पूर्ण क्षमतासम्म तीव्र गतिमा चार्ज
गर्ने बानीले ब्याट्रीको दीर्घकालीन स्वास्थ्यमा असर पार्न सक्छ ।
आधुनिक ईभीमा ब्याट्री
म्यानेजमेन्ट सिस्टम हुन्छ । यसले ब्याट्रीको तापक्रम, भोल्टेज, चार्ज स्तर र अन्य
अवस्थाको निगरानी गरेर कति गतिमा चार्ज लिने भन्ने तय गर्छ । त्यसैले १२० किलोवाट
वा १८० किलोवाट क्षमताको चार्जरमा जोड्दैमा हरेक गाडीले त्यही क्षमतामा चार्ज
लिन्छ भन्ने हुँदैन ।
गाडीको ब्याट्री कति तातेको छ,
कति प्रतिशत चार्ज बाँकी छ र त्यसको चार्जिङ क्षमता कति हो भन्ने आधारमा स्पिड
घटबढ हुन्छ । अधिकांश ईभीमा ८० प्रतिशत नजिक पुगेपछि चार्जिङ गति आफैँ कम हुन्छ ।
ब्याट्रीमा अनावश्यक दबाब नपरोस् भनेर सफ्टवेयरले यस्तो व्यवस्था गरेको हुन्छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय ईभी डेटा कम्पनी
जियोट्याबले गरेको अध्ययनले पनि डीसी फास्ट चार्जको धेरै प्रयोग र उच्च तापक्रम
एकैसाथ हुँदा ब्याट्री क्षयको गति बढ्न सक्ने देखाएको छ । यसको अर्थ डीसी चार्जर
प्रयोग नै नगर्नुपर्ने भन्ने होइन । सही परिस्थितिमा यसको प्रयोग गर्नु बढी
महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।
लामो यात्रामा बाटोमा डीसी चार्ज
गर्नु सामान्य र उपयोगी अभ्यास हो । तर दैनिक रूपमा समय हुँदाहुँदै पनि हरेक पटक
डीसी चार्जमै निर्भर रहने, ब्याट्रीलाई शून्य नजिक पुर्याउने र चार्ज भएपछि लामो
समयसम्म १०० प्रतिशतमा छोड्ने बानी उपयुक्त मानिँदैन ।
घर, कार्यालय वा पार्किङमा
पर्याप्त समय छ भने एसी चार्जिङलाई नियमित विकल्प बनाउनु राम्रो हुन्छ । डीसी
फास्ट चार्जरलाई भने यात्रा, आकस्मिक आवश्यकता वा छिट्टै पुनः यात्रा गर्नुपर्ने
अवस्थाका लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ । यसरी एसी र डीसी चार्जिङबीच सन्तुलन मिलाउँदा
उपयोगकर्ताले सुविधा पनि पाउँछन् र ब्याट्रीको दीर्घकालीन स्वास्थ्यमा पनि ध्यान
पुग्छ ।
ब्याट्रीको प्रकारले पनि फरक
पार्छ । एलएफपी ब्याट्री धेरै चार्ज–डिस्चार्ज साइकल सहन सक्ने र तुलनात्मक रूपमा
स्थिर मानिन्छ । एनएमसी ब्याट्रीले बढी ऊर्जा घनत्व र रेन्ज दिन सक्छ । तर त्यसमा
तापक्रम र चार्जिङ बानीलाई अझ ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ ।
नेपालमा ईभीको प्रयोग बढेसँगै
डीसी चार्जिङ नेटवर्क पनि विस्तार भइरहेको छ । त्यसैले चार्जर प्रयोग गर्न डराउनु
आवश्यक छैन । तर आफ्नो गाडीको म्यानुअलमा दिइएको चार्जिङ सीमा, आधिकारिक सर्भिस
सेन्टरको सल्लाह र मौसमअनुसारको सावधानीलाई प्राथमिकता दिनु उचित हुन्छ ।
अन्ततः डीसी फास्ट चार्जर ब्याट्रीको शत्रु होइन । समस्या चार्जरभन्दा पनि प्रयोगको तरिका, तापक्रम र चार्जिङ बानीमा हुन्छ ।
