विद्युतीय स्कुटरको दौडमा शोरुमदेखि सर्भिससम्मको प्रतिस्पर्धा
काठमाडौं । विद्युतीय स्कुटरको प्रतिस्पर्धामा लामो रेन्ज र आकर्षक प्रविधि मात्रै पर्याप्त हुन्छ ? भारतमा विद्युतीय दुईपाङ्ग्रेको दर्ता नौ महिनामै १५ लाख नाघ्दा बजारको अग्रस्थानमा टीभीएस र बजाज देखिएका छन् । बढ्दो बजारसँगै ग्राहकसम्म पुग्ने क्षमता र बिक्रीपछिको सेवाले प्रतिस्पर्धामा कस्तो भूमिका खेल्छ भन्ने प्रश्न पनि उठेको छ ।
इकोनोमिक टाइम्सले सरकारी वाहन
पोर्टलको तथ्याङ्क उद्धृत गर्दै जनाएअनुसार सन् २०२६ को जनवरीदेखि सेप्टेम्बरसम्म
१५ लाख ६१ हजार विद्युतीय दुईपाङ्ग्रे दर्ता भएका छन् । अघिल्लो वर्षको सोही
अवधिमा यो संख्या ९ लाख ६१ हजार थियो । अर्थात्, नौ महिनामा करिब ६ लाख युनिट
थपिएका छन्, जुन झन्डै ६२.४ प्रतिशत वृद्धि हो । सेप्टेम्बरमा मात्रै १ लाख ९७
हजार युनिट दर्ता भएका छन्, अगस्टभन्दा ७.७ प्रतिशत बढी ।
सन् २०२५ भरको
दर्ता करिब १३ लाख ४२ हजार थियो । यस वर्ष तीन महिना बाँकी छँदै त्यो संख्या पार
भएको छ । सेप्टेम्बरको कुल दुईपाङ्ग्रे दर्तामा विद्युतीय साधनको हिस्सा करिब ११.५
प्रतिशत पुगेको उल्लेख छ । यसले विस्तारको आकार देखाउँछ, तर पेट्रोल दुईपाङ्ग्रेको
ठूलो बजार अझै बाँकी रहेको पनि सम्झाउँछ ।
सेप्टेम्बरमा टीभीएसको बजार हिस्सा
२६.३ प्रतिशत र बजाजको २३.५ प्रतिशत रहेको छ । यी दुई
कम्पनीले मात्रै झन्डै आधा बजार ओगटेका छन् । एथरको हिस्सा १४.७ प्रतिशत, हिरो
मोटोकर्पको भिडाको ११.७ प्रतिशत र ओलाको ६.५ प्रतिशत छ । यो एक महिनाको तस्वीर हो;
यसलाई वर्षभरको कम्पनीगत हिस्सासँग मिसाउन मिल्दैन ।
यो प्रतिस्पर्धालाई बुझ्ने एउटा आधार
ग्राहकले स्कुटरसँगै खोज्ने सेवा हो । दैनिक कार्यालय, व्यवसाय वा पारिवारिक कामका
लागि प्रयोग हुने साधन बिग्रिँदा कहाँ लैजाने, पुर्जा कति समयमा पाइने र वारेन्टी
कसले कार्यान्वयन गर्ने भन्ने प्रश्न खरिदसँगै जोडिन्छन् । स्थापित बिक्री तथा
सेवा सञ्जाल भएका कम्पनीलाई यसमा लाभ हुन सक्छ । तर उपलब्ध दर्ता तथ्याङ्कले
ग्राहकको छनोटमा सेवाको प्रभाव कति थियो भन्ने छुट्टै मापन गर्दैन ।
खर्चको हिसाब पनि चार्ज गर्दा लागेको
रकममा सीमित हुँदैन । खरिद मूल्य, ऋणको ब्याज, मर्मत, ब्याट्री वारेन्टी र पछि
बेच्दा आउने मूल्य जोडेर स्वामित्व खर्च हेर्नुपर्छ । दैनिक धेरै चलाउने र घरमा
सहजै चार्ज गर्न सक्ने व्यक्तिको हिसाब, कम चलाउने वा चार्जिङका लागि अरूमा निर्भर
व्यक्तिको भन्दा फरक हुन सक्छ । एउटै स्कुटर सबै ग्राहकका लागि समान आर्थिक लाभ
दिने मान्न मिल्दैन ।
नेपालमा पनि टीभीएस आईक्युब र बजाज
चेतक उपलब्ध छन् । त्यसैले भारतीय बजारको यो प्रतिस्पर्धा नेपाली पाठकका लागि
परिचित उत्पादनसँग जोडिन्छ । तर भारतमा कुनै ब्रान्ड अगाडि हुनु नेपालमा त्यसको
स्थानीय सेवा उत्तिकै सक्षम भएको प्रमाण होइन । यहाँ खरिद गर्दा नजिकको सेवा
केन्द्रले विद्युतीय प्रणालीको मर्मत गर्छ कि गर्दैन, आवश्यक पुर्जा उपलब्ध छन् कि
छैनन् र ब्याट्री वारेन्टीका सर्त के छन् भन्ने बुझ्नुपर्छ ।
नेपाली उपभोक्ताका लागि यस बजारबाट लिन सकिने पाठ खरिदपछिको अनुभवलाई पनि सुरुमै मूल्याङ्कन गर्नु हो । रेन्ज र मूल्य तुलना गर्दा सेवा, पुर्जा तथा वारेन्टीलाई साथमै राख्नुपर्छ । वितरकका लागि पनि नयाँ मोडल ल्याउनेसँगै त्यसलाई वर्षौँ चलाइराख्न आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराउनु प्रतिस्पर्धाको बलियो आधार बन्न सक्छ ।
