दुर्घटनापछि ढोका नखुले कसरी बाहिर निस्कने?
काठमाडौं । दुर्घटना वा आगलागीपछि गाडीको ढोका नखुले के गर्ने ? ईभी प्रयोगकर्ताका लागि यो प्रश्न ब्याट्रीको रेन्ज वा चार्जिङ गतिभन्दा कम महत्त्वपूर्ण छैन । आधुनिक गाडीका धेरै ढोका इलेक्ट्रोनिक बटन, टच स्विच वा मोटरबाट चल्छन् । दुर्घटनामा विद्युतीय प्रणाली निष्क्रिय भए सामान्य तरिकाले ढोका नखुल्न सक्छ, तर त्यसको अर्थ गाडीभित्रबाट निस्कने अर्को उपाय छैन भन्ने होइन ।
ईभीमा गाडी चलाउने उच्च भोल्टेज
ब्याट्री र बत्ती, स्क्रिन, सेन्ट्रल लक तथा अन्य सहायक उपकरण चलाउने १२ भोल्ट
प्रणाली अलग हुन्छन् । ठूलो ब्याट्रीमा ऊर्जा बाँकी रहे पनि १२ भोल्ट प्रणाली
क्षतिग्रस्त हुँदा इलेक्ट्रोनिक ढोका ह्यान्डलले काम नगर्न सक्छ । ठक्करले तार,
लकको मोटर वा ढोकाको संरचनामै क्षति पुर्याए समस्या थप जटिल बन्न सक्छ ।
धेरै आधुनिक गाडीमा विद्युतीय
स्विचसँगै हातले चलाउन सकिने मेकानिकल इमर्जेन्सी रिलिज राखिएको हुन्छ । यसको
स्थान भने सबै गाडीमा समान हुँदैन । कुनै मोडलमा ढोकाको ह्यान्डलमै दोस्रो तहको
लिभर हुन्छ भने कुनैमा कभरभित्र केबल वा अलग रिलिज राखिएको हुन सक्छ । पछाडिका
ढोकाको प्रक्रिया अगाडिभन्दा फरक पनि हुन सक्छ ।
त्यसैले दुर्घटना भइसकेपछि मात्रै
इमर्जेन्सी रिलिज खोज्नु ढिलो हुन सक्छ । गाडी किन्दा चालकले आफ्नो मोडलको
प्रयोगकर्ता पुस्तिका हेरेर अगाडि र पछाडिका ढोका विद्युत् नभएको अवस्थामा कसरी
खोल्ने भन्ने सिक्नुपर्छ । परिवारका नियमित यात्रु तथा सार्वजनिक सवारीका
सहचालकलाई पनि यसको जानकारी दिनुपर्छ । शोरुमले गाडी हस्तान्तरण गर्दा यो
प्रक्रिया प्रत्यक्ष देखाउने अभ्यास सुरु गर्नु उपयोगी हुन्छ ।
आगो वा बाक्लो धुवाँ देखिएको अवस्थामा
सम्भव भएसम्म गाडी रोक्ने, पावर बन्द गर्ने, सिटबेल्ट खोल्ने र तुरुन्त बाहिर
निस्कने प्रयास गर्नुपर्छ । सिटबेल्ट अड्किए त्यसलाई काट्ने र ढोका नखुले सिसाबाट
निस्कन सहयोग गर्ने आपतकालीन उपकरण उपयोगी हुन सक्छ । तर यस्तो उपकरण डिक्कीमा नभई
चालक वा यात्रुले सजिलै भेट्ने ठाउँमा बलियोसँग राख्नुपर्छ ।
सिसा फुटाउनैपर्ने अवस्थामा
गाडीअनुसार प्रयोग भएको लेमिनेटेड वा टेम्पर्ड सिसाको प्रकृति फरक हुन सक्छ ।
त्यसैले कुनै एउटा उपकरण वा तरिका हरेक मोडलमा सफल हुन्छ भन्ने ग्यारेन्टी हुँदैन
। गाडी खरिद गर्दा साइड सिसाको प्रकार र आपतकालीन निकासको सिफारिससमेत सोध्नु
राम्रो हुन्छ ।
दुर्घटनापछि बाहिर निस्किएपछि
क्षतिग्रस्त गाडीबाट सुरक्षित दूरीमा जानुपर्छ । सुन्तला रङले चिनाइएका उच्च भोल्टेज
तार, चुहिएको पदार्थ वा ब्याट्रीको भाग आफैँ छुनु हुँदैन । उद्धारकर्तालाई गाडी
विद्युतीय भएको जानकारी दिनुपर्छ । क्षतिग्रस्त ब्याट्रीमा बाँकी ऊर्जा, विद्युतीय
झट्का र पुनः आगो बल्ने जोखिम हुन सक्ने एनटीएसबीले उल्लेख गरेको छ ।
ढोका नखुल्ने जोखिम ईभीमा मात्रै
हुँदैन; इलेक्ट्रोनिक लक भएका अन्य आधुनिक गाडीमा पनि आउन सक्छ । समाधान
प्रविधिदेखि डराउनु होइन, आफ्नो गाडीको वैकल्पिक निकास चिन्नु हो । चालकले
इमर्जेन्सी रिलिज पहिलोपटक दुर्घटनाका बेला होइन, गाडी चलाउनुअघि नै खोजिसकेको
हुनुपर्छ ।
