भारी वर्षामा यात्रा नगर्नुहोस्, गर्नैपरे अपनाउनुहोस् यी सावधानी
पानी परेको सडकमा सबैभन्दा ठूलो जोखिम गाडी चिप्लिनु मात्रै होइन । सामान्य देखिएको पानीमुनि सडक भासिएको हुन सक्छ, केही मिनेटअघि सुरक्षित देखिएको भिरबाट पहिरो खस्न सक्छ र खोलाको बहाव अचानक बढ्न सक्छ । यस्तो अवस्थामा गाडी कति महँगो वा आधुनिक छ भन्नेभन्दा चालकले अघि बढ्ने, रोकिने वा फर्किने निर्णय कति चाँडो गर्छ भन्ने कुराले ज्यान जोगाउन सक्छ ।
मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले
बंगालको खाडीमा विकसित न्यूनचापीय प्रणालीका कारण देशभर वर्षाको गतिविधि बढ्ने
जनाएको छ । असोज ९ देखि ११ गतेसम्म गण्डकी र लुम्बिनीका केही स्थानमा भारीदेखि
धेरै भारी तथा एक–दुई स्थानमा अति भारी वर्षासम्मको सम्भावना छ । कोशी, मधेश,
बागमती र सुदूरपश्चिमका थोरै स्थानमा भारीदेखि धेरै भारी तथा कर्णालीका थोरै
स्थानमा भारी वर्षा हुन सक्ने पूर्वानुमान छ । राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण
तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले अत्यन्त जरुरी नभए टाढा र रातिको यात्रा नगर्न आग्रह
गरेको छ ।
यात्रा
सुरु गर्नुअघि नै आधा जोखिम घटाउन सकिन्छ
लामो यात्रामा निस्कनुअघि
मौसमसँगै सडकको अवस्था पनि जाँच्नुपर्छ । मौसम खुलेको स्थानबाट यात्रा सुरु
हुँदैमा अगाडिको पहाडी सडक सुरक्षित छ भन्ने हुँदैन । सडक विभाग, ट्राफिक प्रहरी,
स्थानीय प्रशासन र बाढी पूर्वानुमानको पछिल्लो सूचना हेर्नुपर्छ । परिवार वा
कार्यालयलाई आफ्नो मार्ग र पुग्ने अनुमानित समय बताउनु उपयोगी हुन्छ । टायरको
ट्रेड र हावाको चाप, ब्रेक, वाइपर, हेडलाइट, टेललाइट र सिसाको डिफगर जाँच नगरी
यात्रा सुरु गर्नु हुँदैन ।
भिजेको सडकमा टायरको ग्रिप
घट्छ र ब्रेकिङ दूरी बढ्छ । पानीको तहमा टायर तैरिएर स्टेयरिङ र ब्रेकको नियन्त्रण
कमजोर हुने अवस्थालाई हाइड्रोप्लेनिङ भनिन्छ । त्यसैले गति घटाउने, अगाडिको
सवारीसँग सामान्यभन्दा बढी दूरी राख्ने र अचानक ब्रेक वा तीव्र स्टेयरिङ प्रयोग
नगर्ने आधारभूत नियम हुन् । पानी परेको समयमा क्रुज कन्ट्रोल बन्द राख्नु सुरक्षित
हुन्छ । बाक्लो वर्षामा लो–बिम हेडलाइट प्रयोग गर्नुपर्छ; हाई–बिमको प्रकाश पानीका
थोपाबाट फर्किँदा अगाडिको दृश्य झन् अस्पष्ट हुन सक्छ ।
जमेको
वा बगिरहेको पानीमा अनुमानको भर नपर्नुहोस्
अगाडिको गाडीले पानी पार गर्यो
भन्दैमा आफ्नो गाडी पनि सुरक्षित हुन्छ भन्ने हुँदैन । गाडीको उचाइ, एयर इन्टेक,
तौल र पानीको गहिराइ फरक हुन्छ । पानीमुनि खाल्डो परेको, कल्भर्ट बगेको वा सडकको
किनार भासिएको हुन सक्छ । गहिराइ नदेखिने वा पानी बगिरहेको छ भने प्रवेश नगरी
फर्किनु नै सुरक्षित निर्णय हो । पानीभित्र पेट्रोल वा डिजेल गाडी बन्द भए पुनः
स्टार्ट गर्दा इन्जिनभित्र पानी तानिएर हाइड्रोलक हुन सक्छ र ठूलो क्षति पुग्न सक्छ
।
ईभीका ब्याट्री र उच्च भोल्टेज
प्रणाली सामान्य वर्षा र सडकको छिटाबाट जोगिने गरी सुरक्षित बनाइएका हुन्छन्, तर
त्यसलाई बाढी पार गर्ने अनुमति मान्न मिल्दैन । गाडी डुबेको, ठोक्किएको वा
विद्युतीय चेतावनी देखिएको छ भने आफैं उच्च भोल्टेजका भाग नछुनुहोस् । भिजेको
चार्जिङ पोर्ट वा कनेक्टर प्रयोग नगर्नुहोस् र डुबानमा परेको ईभीलाई फेरि अन गर्ने
प्रयास नगरी अधिकृत प्राविधिकबाट जाँच गराउनुहोस् । सुरक्षित रूपमा पानी पार
गरेपछि पनि ब्रेकको प्रतिक्रिया सामान्य छ कि छैन भन्ने कम गतिमा परीक्षण गर्न
सकिन्छ ।
दुईपाङ्ग्रे
र सार्वजनिक सवारीमा जिम्मेवारी अझ ठूलो हुन्छ
मोटरसाइकल र स्कुटर वर्षामा अझ
छिटो चिप्लिन सक्छन् । सडकको सेतो मार्किङ, म्यानहोल, फलामे प्लेट, हिलो र
बालुवामा ग्रिप अचानक घट्न सक्छ । अगाडिको ब्रेक एक्कासि समात्नु हुँदैन र
रेनकोटले इन्डिकेटर वा टेललाइट छोपिएको छैन भन्ने हेर्नुपर्छ । वर्षा धेरै भएको,
हावा चलेको वा पानी सडक काटेर बगेको अवस्थामा दुईपाङ्ग्रे यात्रा रोक्नु जोखिम
लिनुभन्दा राम्रो हुन्छ ।
माइक्रो, बस र अन्य सार्वजनिक सवारीका चालकले समय पुर्याउने वा यात्रुको दबाबमा गति बढाउनु हुँदैन । जोखिमयुक्त स्थानमा लामो लाइन लागेको छ भने यात्रुलाई गाडीमै राखेर पहिरोमुनि प्रतीक्षा गर्नु सुरक्षित होइन । चालक थाकेको छ भने अर्को चालकको व्यवस्था गर्नुपर्छ । ट्रक तथा मालवाहक सवारीले भारी तौलका कारण रोक्ने दूरी अझ लामो हुने बुझ्नुपर्छ; सामान मजबुत बाँध्ने, कमजोर सडक किनारमा नच्याप्ने र ओरालोमा उपयुक्त गियर तथा इन्जिन ब्रेक प्रयोग गर्ने सावधानी आवश्यक हुन्छ ।
पहिरोअघि साना ढुंगा खस्नु,
भिरबाट धमिलो पानी आउनु, रुख ढल्किनु वा सडकमा नयाँ चिरा देखिनु चेतावनी हुन सक्छ
। यस्तो संकेत देखिँदा भिडियो खिच्न वा बाटो खुल्ने प्रतीक्षामा जोखिमयुक्त
स्थानमै बस्नु हुँदैन । गाडी बग्न वा डुब्न थाले सामान बचाउने प्रयासभन्दा
यात्रुलाई बाहिर निकालेर सुरक्षित अग्लो स्थानमा लैजानुपर्छ । उद्धारका लागि
प्रहरी र स्थानीय सुरक्षाकर्मीलाई खबर गर्नुपर्छ; तीव्र बहावमा आफैं पस्दा अर्को
दुर्घटना थपिन सक्छ ।
वर्षामा पूर्ण जोखिमरहित यात्रा हुँदैन, तर धेरै दुर्घटना गति घटाएर, आधिकारिक सूचना हेरेर र समयमै फर्किने निर्णय गरेर रोक्न सकिन्छ । मौसम पूर्वानुमान बदलिन सक्छ, सडकको अवस्था केही मिनेटमै बिग्रन सक्छ र हरेक सवारीको पानी पार गर्ने क्षमता फरक हुन्छ । त्यसैले चालकले सम्झनुपर्ने सबैभन्दा सरल नियम यही हो—सडक देखिँदैन, पानीको गहिराइ थाहा छैन वा पहिरोको संकेत छ भने अघि नबढ्नुहोस् ।
