७७ प्रतिशत ईभीधनीले भेटे काम नगर्ने चार्जर, संख्याभन्दा गुणस्तरमा प्रश्न
काठमाडौं । राजमार्गमा पाँचवटा चार्जर हुनु र पाँचैवटा भरपर्दो रूपमा चल्नु एउटै कुरा होइन । कुनै बन्द, कुनै व्यस्त र कुनै अत्यन्त सुस्त भए चालकका लागि ठूलो संख्या पनि उपयोगी हुँदैन । भारतको नयाँ ईभी पूर्वाधार अध्ययनले चार्जरको संख्याभन्दा तिनको क्षमता, स्थान र विश्वसनीयता निर्णायक हुने देखाएको छ ।
हियर टेक्नोलोजिज र एसबीडी
अटोमोटिभको हियर–एसबीडी ईभी
इन्डेक्स २०२६ अनुसार भारतमा जुन २०२५ देखि जुन २०२६ सम्म ३१ हजार
५०० भन्दा बढी सार्वजनिक चार्जिङ प्वाइन्ट थपिएका छन् । यस अवधिमा कुल चार्जिङ
पावर क्षमता १.६५ गिगावाट बढेको छ भने औसत चार्जर क्षमता ३२ किलोवाटबाट ४५ किलोवाट
पुगेको छ ।
सूचकमा तेलंगाना २५औँ स्थानबाट
उक्लिएर पहिलो बनेको छ भने आन्ध्र प्रदेश दोस्रो र चण्डीगढ तेस्रो भएका छन् ।
दिल्ली भने चौथोबाट १७औँ स्थानमा झरेको छ । यो क्रम चार्जर संख्या मात्रै होइन,
सडकको लम्बाइअनुसार उपलब्धता, औसत चार्जिङ पावर, सवारीमा ईभीको हिस्सा र
प्रतिचार्जर ईभीको अनुपातका आधारमा निर्धारण गरिएको हो ।
रिपोर्टको अर्को सीमा चार्जर राखिएको
स्थानको प्रकृति हो । उपलब्ध तथ्याङ्कले चार्जर पेट्रोल पम्प, होटल, व्यावसायिक
केन्द्र वा एकान्त पार्किङमध्ये कहाँ छ भनेर छुट्टाछुट्टै देखाउँदैन । उज्यालो,
शौचालय र खानाको सुविधा भएको सुरक्षित स्थानमा रहेको चार्जर तथा राति पुग्नै असहज
हुने ठाउँमा रहेको चार्जर तथ्याङ्कमा एउटै इकाइका रूपमा गनिन सक्छन् । त्यसैले
राज्यको उच्च स्थानलाई प्रत्येक मार्ग र प्रत्येक चालकले समान सुविधा पाएको अर्थमा
लिन मिल्दैन ।
पूर्वाधार तीव्र गतिमा विस्तार भए
पनि चालकको अनुभव भने उत्तिकै सुधारिएको छैन । सर्वेक्षणमा ७७ प्रतिशत भारतीय
ईभीधनीले काम नगर्ने चार्जर भेटेको र ८३ प्रतिशतले चार्जिङको चिन्ताका कारण कुनै न
कुनै यात्रा टारेको बताएका छन् । राजमार्गमा कम क्षमताको चार्जर राखेर संख्या
बढाउनुभन्दा छिटो चार्ज गर्ने, नियमित सञ्चालन हुने र सुरक्षित स्थानमा उपलब्ध
चार्जर बढी उपयोगी हुने यसले देखाउँछ ।
नेपालका लागि यसको मुख्य पाठ पनि यही
हो । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले सञ्चालनमा ल्याएका ५१ चार्जिङ स्टेसनसहित निजी
कम्पनी, होटल, पेट्रोल पम्प र सवारी वितरकले चार्जिङ सञ्जाल विस्तार गरिरहेका छन्
। तर देशभर कति सार्वजनिक चार्जिङ प्वाइन्ट छन् भन्ने संख्यासँगै तिनको क्षमता,
कनेक्टरको प्रकार, सञ्चालन अवस्था, व्यस्तता, भुक्तानी प्रणाली र मर्मतसम्भारबारे
एकीकृत तथा अद्यावधिक सार्वजनिक विवरण अझ महत्त्वपूर्ण बन्दै गएको छ ।
नेपालमा चार्जिङ पूर्वाधारको प्रगति
अब ‘कति वटा चार्जर जडान भए?’ भनेर मात्रै मापन गर्दा अधुरो हुन सक्छ । चालकले
निस्कनुअघि चार्जर चलिरहेको छ कि छैन, खाली छ कि छैन, आफ्नो गाडीमा मिल्छ कि
मिल्दैन र कति समयमा कति ऊर्जा थपिन्छ भन्ने जानकारी पाउनुपर्ने हुन्छ । भविष्यको
उपयोगी सूचकमा चार्जरको संख्या र किलोवाटसँगै सञ्चालन समय, बिग्रिएको अवधि, सफल
चार्जिङ दर, दैनिक प्रयोग, राजमार्गको दूरी तथा सुरक्षित सुविधासमेत समेट्न सकिए
नेपालको वास्तविक ईभी तयारी अझ स्पष्ट देखिनेछ ।
