के कोरला एक्लैले धान्न सक्छ नेपालको चिनियाँ ईभी व्यापार ?
काठमाडौं । चीनबाट आउने गाडी र सामानका लागि नेपालसँग तीनवटा चल्तीका स्थलमार्ग थिए । अहिले दुईवटा बन्द छन् । बाँकी रहेको एउटै ढोकाबाट कन्टेनर र विद्युतीय गाडीको लस्कर बढिरहँदा नयाँ प्रश्न उठेको छ—के मुस्ताङको कोरला नाकाले एक्लै नेपालको चिनियाँ ईभी व्यापार धान्न सक्छ ?
भदौ १० गतेको बाढीपछि रसुवा नाका
अवरुद्ध छ भने भदौ १२ गतेदेखि तातोपानी पनि सञ्चालनमा छैन । त्यसपछि आयातकर्ताले
चीनबाट आउने सामान र विद्युतीय गाडीलाई कोरला हुँदै नेपाल भित्र्याउन थालेका छन् ।
कुनै समय सीमित व्यापार हुने यो नाका अहिले चीनसँग नियमित व्यावसायिक मालवाहक
कारोबार भइरहेको प्रमुख स्थलमार्ग बनेको छ ।
परिवर्तन कति तीव्र छ भन्ने पछिल्लो
१५ दिनको तथ्याङ्कले देखाउँछ । साउन १ देखि भदौ १० गतेसम्म कोरलाबाट १२० विद्युतीय
गाडी आएका थिए । त्यसपछिका १५ दिनमै थप १५० गाडी भित्रिएका छन् । सामान बोकेका कन्टेनर
पनि अघिल्लो करिब डेढ महिनामा १३३ वटा आएकोमा पछिल्लो १५ दिनमै १५० वटा पुगेका छन्
। अर्थात् कन्टेनर र विद्युतीय गाडी भित्रिने दैनिक गति करिब तीन गुणा बढेको छ ।
कोरला भन्सार कार्यालयका अनुसार चालु
आर्थिक वर्षमा नाकाबाट करिब एक अर्ब २० करोड रुपैयाँ राजस्व उठिसकेको छ ।
त्यसमध्ये करिब ७० करोड रुपैयाँ पछिल्लो १५ दिनमै संकलन भएको हो । पछिल्ला दिनमा
दैनिक राजस्व १० करोड रुपैयाँसम्म पुग्न थालेको छ । चाप बढेपछि तीन जना भन्सार
अधिकृत र तीन जना नायब सुब्बा थपिएका छन् । अस्थायी क्वारेन्टाइन र कर्मचारी आवास
पनि तत्कालै तयार पार्नुपरेको छ ।
कोरलाले आपतमा चिनियाँ ईभी आयातको
बाटो बन्द हुन दिएन । तर करिब चार हजार ६६० मिटरको उचाइमा रहेको नाकासम्म पुग्ने
लामो हिमाली सडक, सीमित पार्किङ, अधुरा संरचना र मौसमको जोखिमले यसको वास्तविक
क्षमता पनि सम्झाइरहेका छन् । बढेको राजस्वले अवसर देखाए पनि हतारमा थपिएका
कर्मचारी र अस्थायी संरचनाले नाका अझै दीर्घकालीन ठूलो व्यापारका लागि पूर्ण तयार
भइनसकेको बताउँछन् ।
अहिलेको चाप कोरलाको परीक्षा मात्र होइन, नेपालको व्यापारिक तयारीको पनि परीक्षा हो । एउटै बाढीले दुई प्रमुख नाका बन्द हुँदा पूरै चिनियाँ ईभी आयात अर्को दुर्गम मार्गतर्फ मोड्नुपरेको छ । कोरलाले तत्कालका लागि भार थामेको छ, तर नेपालको बढ्दो ईभी बजारलाई सधैं एउटै हिमाली ढोकाको भरोसामा छाड्न सकिँदैन ।
