कृष्णभीरमा सुरुङ कि त्रिशूलीमाथि दुई पुल ? लागत तुलना गर्दै सडक विभाग
काठमाडौं । पटक–पटक सडक टालेर मात्रै कृष्णभीरको जोखिम नटर्ने देखिएपछि पृथ्वी राजमार्गको यो संवेदनशील खण्डलाई नै छल्ने स्थायी संरचनाको खोजी अघि बढेको छ । पहिरो र नदी कटान दुवैबाट सडक जोगाउने गरी तयार पारिएका विकल्पमध्ये कुन रोज्ने भन्ने निर्णय अब प्राविधिक सम्भाव्यता, सुरक्षा र लागतले गर्नेछ ।
पहिलो विकल्पमा कृष्णभीरको जोखिमयुक्त भूभाग छल्दै करिब पाँच–पाँच सय मिटर लम्बाइका दुईवटा सुरुङ बनाउने प्रस्ताव छ । सुरुङबाट सडकलाई त्रिशूलीको कटान र पहिरोको प्रत्यक्ष जोखिमबाट अलग राख्न सकिने भए पनि भूगर्भ, प्रवेश तथा निकास बिन्दु, निर्माण अवधि र लागतको विस्तृत अध्ययन हुन बाँकी छ ।
दोस्रो विकल्पमा कृष्णभीरअघि एउटा पक्की पुलबाट त्रिशूलीपारि जाने, पहिरोग्रस्त खण्ड कटेपछि अर्को पुलबाट पुनः मूल राजमार्गमा फर्किने सडक बनाइनेछ । सडक विभागका महानिर्देशक विजय जैसीका अनुसार दुवै योजनाको लागत तुलना भइरहेको छ र सस्तो मात्र नभई सुरक्षित तथा व्यावहारिक देखिने विकल्पलाई अघि बढाइनेछ । विभागले अहिले नै कुनै विकल्पलाई अन्तिम स्वीकृति दिइसकेको छैन ।
भोटेकोशीको बाढीपछि त्रिशूलीमा बढेको बहावले कृष्णभीरमुनिको भाग कटान गर्दा पृथ्वी राजमार्गको यातायात रोकिएको थियो । तत्काल आवागमन फर्काउन पहाडतर्फबाट नयाँ ट्र्याक खोल्ने र ग्याबियन, ढुंगा तथा अन्य संरचनाबाट कमजोर भाग जोगाउने काम भइरहेको छ । विज्ञहरूले ट्र्याक खुलेपछि काम सकिएको नठानी सोइल नेलिङ, एङ्करिङ र भिर स्थिरीकरणलाई सँगसँगै अघि बढाउनुपर्ने बताएका छन् ।
पृथ्वी राजमार्ग राजधानीलाई धादिङ, चितवन, पोखरा र पश्चिम नेपालसँग जोड्ने प्रमुख सडक भएकाले कृष्णभीरको निर्णय एउटा पहिरो व्यवस्थापनमा मात्र सीमित रहनेछैन । सुरुङ बने नदी र पहिरो दुवैको जोखिमबाट सडक टाढा पुग्न सक्छ, दुई पुलसहितको सडक बने निर्माण तुलनात्मक रूपमा सहज हुन सक्छ तर भविष्यको बाढी जोखिमसमेत हिसाब गर्नुपर्नेछ । विस्तृत अध्ययनपछि छानिने विकल्पले यात्रा सुरक्षा र समयसँगै काठमाडौंको खाद्यान्न, इन्धन तथा दैनिक उपभोग्य वस्तुको आपूर्ति शृङ्खलामा समेत दीर्घकालीन प्रभाव पार्नेछ ।
