भारतमै माग धान्न नसकेको ई–भिटाराको नेपाल आपूर्तिमा कस्तो असर पर्ला ?

काठमाडौं । नयाँ उत्पादन लाइन सञ्चालनमा आएपछि विद्युतीय गाडीको आपूर्ति तत्काल सहज हुने अपेक्षा गरिएको थियो । तर, बजारमा माग बढ्दै जाँदा पनि उत्पादनले अपेक्षित गति लिन नसकेपछि ग्राहकले ई–भिटाराका लागि अझै केही समय पर्खनुपर्ने देखिएको छ ।

मारुति सुजुकीले भारतीय बजारका लागि ई–भिटाराको उत्पादन अहिले प्रतिमहिना करिब दुई हजार युनिटमा सीमित रहेको जनाएको छ । नयाँ उत्पादन लाइन पूर्ण रूपमा स्थिर गर्दै मागअनुसार गाडी तयार पार्न अझै तीनदेखि चार महिना लाग्ने कम्पनीको अनुमान छ ।

यसले भारतमा ठूलो स्केलमा ई–भिटाराको उत्पादन तथा आपूर्ति बढ्ने समय सन् २०२७ तर्फ धकेलिएको छ । मारुतिले यसअघि नयाँ लाइन सञ्चालनमा आएपछि उत्पादन चाँडै बढ्ने बताएको थियो । तर, नयाँ प्लान्टलाई पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन गर्न अपेक्षाभन्दा बढी समय लागिरहेको छ ।

भारतको अटोमोबाइल उत्पादकहरूको संगठनको वार्षिक सम्मेलनका क्रममा मारुति सुजुकीका बिक्री तथा बजार प्रमुख पार्थो बनर्जीले नयाँ उत्पादन लाइन स्थिर हुन समय लाग्ने बताएका हुन् । उनका अनुसार प्लान्ट खुलेलगत्तै पूर्ण क्षमतामा गाडी उत्पादन गर्न सम्भव हुँदैन । मेसिन, सप्लाई चेन र उत्पादन प्रक्रियाबीच तालमेल मिलाउँदै क्रमशः क्षमता बढाउनुपर्ने हुन्छ ।

कम्पनीले गत जुलाईमा गुजरातको हाँसलपुरस्थित उत्पादन केन्द्रमा चौथो प्लान्ट सञ्चालनमा ल्याएको थियो । वार्षिक दुई लाख ५० हजार गाडी उत्पादन गर्न सक्ने उक्त प्लान्ट थपिएपछि हाँसलपुर केन्द्रको कुल वार्षिक क्षमता सात लाख ५० हजारबाट बढेर १० लाख युनिट पुगेको छ ।

यति ठूलो क्षमता थपिए पनि त्यो सबै ई–भिटाराको भारतीय माग पूरा गर्न मात्रै प्रयोग हुने अवस्था छैन । भारतमा बनेको ई–भिटारा विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा निर्यात भइरहेको छ । यसको ठूलो हिस्सा युरोपतर्फ जाने गरेको छ भने यही उत्पादन लाइनबाट टोयोटाका लागि ई–भिटारामा आधारित अर्को विद्युतीय मोडलसमेत तयार गरिन्छ ।

ई–भिटाराको अन्तर्राष्ट्रिय निर्यात सन् २०२५ को अगस्टबाट सुरु भएको थियो । भारतीय बजारमा भने यसको बिक्री गत फेब्रुअरीदेखि सुरु भएको हो । निर्यातको प्रतिबद्धता र घरेलु माग एकसाथ व्यवस्थापन गर्नुपर्दा नयाँ लाइन थपिए पनि भारतका लागि तत्काल ठूलो संख्यामा गाडी उपलब्ध गराउन कठिन भएको देखिन्छ ।

नेपालमा समेत ई–भिटारा बिक्री भइरहेकाले भारतको उत्पादन अवस्था यहाँका लागि पनि अर्थपूर्ण छ । नेपालमा आउने गाडीको संख्या छुट्टै बजार योजना र वितरकले पाउने कोटामा निर्भर हुन्छ । तर, उत्पादन सीमित हुँदा र युरोपसहितका बजारले प्राथमिकता पाउँदा क्षेत्रीय आपूर्ति तथा डेलिभरी तालिका प्रभावित हुन सक्ने सम्भावना रहन्छ ।

यसको अर्थ नेपालमा ई–भिटाराको आपूर्ति अनिवार्य रूपमा रोकिन्छ भन्ने होइन । तर, माग बढेका बेला आवश्यक संख्यामा गाडी समयमै पाउन उत्पादकको उत्पादन गति र निर्यात बाँडफाँट निर्णायक बन्न सक्छ ।

मारुतिले साना आकारका थप विद्युतीय गाडीसमेत विकास गरिरहेको छ । त्यसअघि आफ्नो पहिलो विद्युतीय एसयूभीको उत्पादन स्थिर बनाउनु कम्पनीका लागि मुख्य चुनौती बनेको छ । नयाँ लाइनले गति लिएपछि ई–भिटाराको उपलब्धता बढ्ने अपेक्षा गरिए पनि त्यसको स्पष्ट प्रभाव अब सन् २०२७ सुरु भएपछि मात्रै देखिने सम्भावना छ ।