कारको टायरमा नाइट्रोजन कि सामान्य हावा? जानौं कुन राम्रो ?

कारको टायरमा नाइट्रोजन कि सामान्य हावा? जानौं कुन राम्रो ?

सवारीसाधनको सुरक्षित र आरामदायी यात्रामा टायरको भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण हुन्छ । त्यसैले टायरमा कुन प्रकारको हावा भर्ने भन्ने विषयमा पनि धेरै चालक र गाडीधनीहरू अन्योलमा पर्ने गर्छन् । कतिपयले नाइट्रोजन भर्दा पञ्चर कम हुने, इन्धन बचत हुने, टायरको आयु बढ्ने र गाडीको प्रदर्शन राम्रो हुने दाबी गर्छन् । तर वास्तवमा नाइट्रोजन र सामान्य हावाबीचको फरक के हो ? र कुन विकल्प रोज्नु उपयुक्त हुन्छ ?

नाइट्रोजन र सामान्य हावाबीचको फरक

हामीले दैनिक प्रयोग गर्ने सामान्य हावामा करिब ७८ प्रतिशत नाइट्रोजन र २१ प्रतिशत अक्सिजन हुन्छ भने बाँकी हिस्सा कार्बन डाइअक्साइड, आर्गन, नियोन, हिलियम लगायतका ग्यासले ओगटेका हुन्छन् ।टायरमा भर्ने नाइट्रोजन भने लगभग शुद्ध (९५–१०० प्रतिशत) नाइट्रोजन हुन्छ । यसमा अक्सिजन र पानीको मात्रा नगण्य हुने भएकाले यो सामान्य हावाभन्दा धेरै ‘सुक्खा’ र स्थिर मानिन्छ ।

नाइट्रोजन प्रयोगका फाइदाहरू

नाइट्रोजनमा चिसोपन वा पानीको मात्रा नहुने भएकाले टायरभित्रको हावाको दबाब (प्रेसर) तुलनात्मक रूपमा स्थिर रहन्छ । लामो दूरी वा उच्च गतिमा यात्रा गर्दा टायर तात्ने क्रममा सामान्य हावामा रहेको आर्द्रता वाष्पमा परिणत हुन सक्छ, जसले टायरको दबाबमा उतारचढाव ल्याउन सक्छ ।

यसबाहेक, नाइट्रोजनका अणु अक्सिजनभन्दा अलि ठूला हुने भएकाले टायरबाट हावा बाहिर निस्कने गति पनि कम हुन्छ । यसले लामो समयसम्म उचित टायर प्रेसर कायम राख्न मद्दत गर्छ ।सामान्य हावामा रहेको आर्द्रताले समयसँगै मेटल रिममा जंग लाग्ने सम्भावना पनि बढाउन सक्छ, जुन नाइट्रोजन प्रयोग गर्दा कम हुन्छ ।

नाइट्रोजनका बेफाइदाहरू

नाइट्रोजनका केही फाइदा भए पनि यसको उपलब्धता र लागत चुनौतीका रूपमा देखिन्छ । पेट्रोल पम्पमा सामान्य हावा प्रायः निःशुल्क वा न्यून शुल्कमा उपलब्ध हुन्छ भने नाइट्रोजन भर्न अतिरिक्त शुल्क तिर्नुपर्छ ।

त्यस्तै, सबै स्थानमा नाइट्रोजन भर्ने सुविधा उपलब्ध नहुन सक्छ । यात्रा क्रममा टायरको हावा कम भएमा वा पञ्चर भएमा सामान्य हावा हाल्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ । यसले नाइट्रोजनको शुद्धता घटाउँछ र यसको प्रमुख फाइदा पनि कम हुन सक्छ ।

के नाइट्रोजनले पञ्चर रोक्छ वा इन्धन बचाउँछ ?

धेरै मानिसमा नाइट्रोजनले पञ्चर रोक्छ, इन्धन खपत उल्लेखनीय रूपमा घटाउँछ वा टायर कहिल्यै धेरै तात्दैन भन्ने धारणा छ । तर यी दाबीहरूलाई समर्थन गर्ने बलियो प्रमाण छैन ।नाइट्रोजनले टायरको दबाब स्थिर राख्न सहयोग गरे पनि यसले पञ्चरबाट बचाउने वा टायरको आयु चमत्कारिक रूपमा बढाउने काम गर्दैन ।

कुन विकल्प रोज्ने ?

यदि तपाईं नियमित रूपमा लामो दूरीको हाइवे यात्रा गर्नुहुन्छ, उच्च गतिमा गाडी चलाउनुहुन्छ वा प्रदर्शनलाई प्राथमिकता दिनुहुन्छ भने नाइट्रोजन उपयोगी विकल्प हुन सक्छ । यही कारण मोटरस्पोर्ट्स र एयरोस्पेस क्षेत्रमा पनि नाइट्रोजन प्रयोग गरिन्छ ।

तर दैनिक शहरी तथा सामान्य प्रयोगका लागि सामान्य हावा नै पर्याप्त मानिन्छ । सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा भनेको नियमित रूपमा टायरको प्रेसर जाँच गर्नु, ह्विल एलाइनमेन्ट मिलाउनु, समयमै टायर रोटेसन गर्नु र सुरक्षित ड्राइभिङ गर्नु हो ।

अन्ततः, टायरको स्वास्थ्य निर्धारण गर्ने मुख्य कुरा नाइट्रोजन वा सामान्य हावा होइन, उचित टायर मर्मत र नियमित निगरानी हो ।