चीनमा एनईभी बिक्री पनि घट्यो, तर पेट्रोल गाडी झन् कमजोर
काठमाडौं । चीनमा नयाँ ऊर्जा सवारीको बिक्री घटिरहेको छ भने त्यसको बजार हिस्सा कसरी बढ्न सक्छ ? सेप्टेम्बर १ देखि २० सम्मको तथ्याङ्कले यही विरोधाभास देखाएको छ । यस अवधिमा प्यासेन्जर एनईभीको खुद्रा बिक्री अघिल्लो वर्षको समान अवधिभन्दा ९ प्रतिशत घटेर ५ लाख ९६ हजार युनिटमा सीमित भयो, तर कुल प्यासेन्जर कार खुद्रा बिक्रीमा यसको हिस्सा ६७.९ प्रतिशत पुग्यो ।
चाइना प्यासेन्जर कार एसोसिएसन
(सीपीसीए) का अनुसार सोही अवधिमा चीनको समग्र प्यासेन्जर कार खुद्रा बिक्री ८ लाख
७८ हजार युनिट रह्यो, जुन वर्ष-दर-वर्ष २२ प्रतिशत कम हो । अर्थात् एनईभीको बिक्री
पनि दबाबमा थियो, तर कुल बजार एनईभीभन्दा धेरै तीव्र गतिले खुम्चियो । यही अन्तरले
एनईभीको हिस्सा माथि पुर्याएको हो । बजार हिस्सा बढ्नु सधैँ बिक्री संख्या बढ्नु
होइन; कहिलेकाहीँ प्रतिस्पर्धी प्रविधिको बिक्री अझ छिटो घट्दा पनि हिस्सा बढ्छ ।
यहाँ ‘एनईभी’ लाई शुद्ध ब्याट्री
इलेक्ट्रिक गाडीको पर्याय मान्न मिल्दैन । चीनको वर्गीकरणमा ब्याट्री
इलेक्ट्रिकसँगै प्लग–इन हाइब्रिड र रेन्ज–एक्सटेन्डेड मोडल पनि यस समूहमा पर्छन् ।
त्यसैले ६७.९ प्रतिशत हिस्सालाई ‘शुद्ध ईभीको हिस्सा’ भनेर लेख्दा तथ्यको अर्थ
बदलिन सक्छ । यो चीनको व्यापक नयाँ ऊर्जा प्यासेन्जर सवारी समूहको हिस्सा हो ।
अघिल्लो महिनाको समान २० दिनसँग
तुलना गर्दा भने तस्वीर केही सुधारिएको छ । एनईभी खुद्रा बिक्री १४ प्रतिशत बढेको
छ, जबकि समग्र प्यासेन्जर कार खुद्रा बिक्री ८ प्रतिशतले मात्र बढेको छ । यसले
सेप्टेम्बरको सुरुआती बजार अगस्टको समान अवधिभन्दा चलायमान भएको देखाउँछ, तर
वर्ष-दर-वर्ष गिरावट समाप्त भएको प्रमाण दिँदैन । पहिलो २० दिनको तथ्याङ्कलाई
पूर्ण महिनाको नतिजा मान्न पनि मिल्दैन ।
थोक तहमा एनईभीको अवस्था
खुद्राभन्दा बलियो देखिएको छ । सेप्टेम्बर १–२० मा निर्माताको एनईभी थोक बिक्री ७
लाख ४० हजार युनिट पुग्यो, जुन वर्ष-दर-वर्ष ८ प्रतिशत र अघिल्लो महिनाको समान
अवधिभन्दा २५ प्रतिशत बढी हो । कुल प्यासेन्जर कार थोक बिक्री १० लाख १ हजार युनिट
हुँदा एनईभी हिस्सा ७३.९ प्रतिशत रह्यो । खुद्रा बिक्री उपभोक्ताले बजारमा किनेको
गाडीसँग नजिक हुन्छ भने थोक संख्यामा डिलर आपूर्ति र निर्यातसमेतको प्रभाव पर्न
सक्छ । त्यसैले दुई तथ्याङ्कलाई एउटै मागको सूचक ठान्नु हुँदैन ।
सन् २०२६ को सुरुदेखि सेप्टेम्बर
२० सम्म एनईभी खुद्रा बिक्री ७२ लाख ७० हजार युनिट पुगे पनि अघिल्लो वर्षभन्दा १२
प्रतिशत कम छ । उता एनईभी थोक बिक्री १ करोड ५ लाख १८ हजार युनिट पुगेको र ९
प्रतिशत बढेको देखिन्छ । खुद्रा र थोक वृद्धिदरबीचको यो फरकले उत्पादन तथा आपूर्ति
पक्ष तुलनात्मक रूपमा बलियो रहे पनि घरेलु उपभोक्ता बजारमा दबाब कायम रहेको संकेत
गर्छ । तर निर्यात, डिलर स्टक र महिनाअन्तको बिक्री विवरण नहेरी यसको एउटै कारण
तोक्न मिल्दैन ।
पेट्रोल गाडीको कमजोरी अझ गहिरो छ
। पहिलो तीन सातामा शुद्ध इन्धनबाट चल्ने हल्का सवारीको उत्पादन ३ लाख ३० हजार
युनिटमा झरेर वर्ष-दर-वर्ष ५२ प्रतिशत घटेको सीपीसीएको तथ्याङ्क छ । यसले चीनको
बजार प्रतिस्पर्धा नयाँ मागको तीव्र विस्तारभन्दा सीमित मागभित्र एनईभीतर्फ हिस्सा
सर्ने चरणमा पुगेको देखाउँछ । एनईभीले बजारको नेतृत्व गरिरहेको छ, तर यसले समग्र
बजार स्वस्थ गतिमा बढिरहेको छ भन्ने ग्यारेन्टी गर्दैन ।
नेपालका लागि यसको सीधा अर्थ चीनमा गाडी सस्तो हुन्छ वा यहाँको ईभी माग घट्छ भन्ने होइन । तर नेपालमा उपलब्ध धेरै ईभी चिनियाँ उत्पादन भएकाले त्यहाँको तीव्र प्रतिस्पर्धा, मोडल परिवर्तन, निर्यात प्राथमिकता र मूल्य रणनीतिले नेपाली आयातकर्ता तथा ग्राहकलाई अप्रत्यक्ष असर पार्न सक्छ । अहिलेको मुख्य सन्देश स्पष्ट छ—चीनमा एनईभीको प्रभुत्व थप बलियो देखिए पनि त्यो बिक्री उकालो लागेर मात्र होइन, पेट्रोल गाडी र समग्र बजार अझ कमजोर भएर बनेको हिस्सा पनि हो ।
