इन्धन प्रविधिमा नयाँ अध्याय, ६०० हर्सपावर हाइड्रोजन इन्जिनले गर्यो ऐतिहासिक सफलता
हाइड्रोजन इन्धन प्रविधिमा चीनले अर्को महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल गरेको छ । चिनियाँ इन्जिन निर्माता वेइचाइ पावर ले विकास गरेको डब्लूपी–१५ हाइड्रोजन डाइरेक्ट इन्जेक्सन इन्जिन ले चीनको कडा चीन–६ उत्सर्जन मापदण्ड सफलतापूर्वक पूरा गर्दै विश्वकै पहिलो हेभी–ड्युटी हाइड्रोजन आन्तरिक दहन इन्जिन बनेको कम्पनीले दाबी गरेको छ ।
१४.६ लिटर क्षमताको यो इन्जिनले ६०० हर्सपावर शक्ति र २,८०० एनएम टर्क उत्पादन गर्छ । साथै, यसको ब्रेक थर्मल एफिसियन्सी ४६.८ प्रतिशत पुगेको बताइएको छ, जुन हाइड्रोजन आन्तरिक दहन इन्जिनका लागि उल्लेखनीय उपलब्धि मानिएको छ ।
यो इन्जिनको परीक्षण क्याटार्क अटोमोटिभ टेस्ट सेन्टर मा गरिएको थियो । परीक्षणका क्रममा चिसो अवस्थामा इन्जिन स्टार्ट गर्ने, कम गतिमा सञ्चालन, पूर्ण लोडमा उच्च गति तथा परिवर्तनशील लोडसहित विभिन्न वास्तविक सञ्चालन अवस्थाको मूल्याङ्कन गरिएको थियो । कम्पनीका अनुसार सबै परीक्षणमा इन्जिनले उत्सर्जन, स्थायित्व र विश्वसनीयताका मापदण्ड सफलतापूर्वक पूरा गरेको छ ।
यस इन्जिनको सबैभन्दा ठूलो विशेषता यसको हाइड्रोजन डाइरेक्ट इन्जेक्सन प्रविधि हो । परम्परागत पोर्ट–फ्युल इन्जेक्सन प्रणालीभन्दा फरक, यसमा हाइड्रोजनलाई सिधै दहन कक्षभित्र पठाइन्छ । यसले हाइड्रोजन इन्जिनमा देखिने समयअगावै दहन हुने तथा ब्याकफायरजस्ता समस्यालाई उल्लेखनीय रूपमा कम गर्ने कम्पनीको दाबी छ ।
हाइड्रोजन अत्यन्त छिटो जल्ने इन्धन भएकाले यसको दहन नियन्त्रण चुनौतीपूर्ण मानिन्छ । वेइचाइले इन्जिनभित्र हावा र हाइड्रोजनको मिश्रणलाई अत्यन्त सन्तुलित रूपमा व्यवस्थापन गर्ने प्रविधि अपनाएको बताएको छ । यसले इन्जिनलाई उच्च कार्यक्षमता कायम राख्दै सुरक्षित रूपमा सञ्चालन गर्न सहयोग पुर्याउँछ ।
कम्पनीका अनुसार यो इन्जिनको निर्माणमा प्रयोग भएका ९० प्रतिशतभन्दा बढी कम्पोनेन्ट परम्परागत डिजेल इन्जिनसँग मिल्दोजुल्दो छन् । त्यसैले अहिले प्रयोग भइरहेका हेभी–ड्युटी ट्रक तथा औद्योगिक सवारीमा ठूलो संरचनात्मक परिवर्तन नगरी यो इन्जिन जडान गर्न सकिनेछ । यसले उत्पादन लागत घटाउनुका साथै व्यावसायिक प्रयोगलाई सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
वेइचाइले यो इन्जिन लामो दूरीका ट्रक, खानीमा प्रयोग हुने डम्प ट्रक, बन्दरगाह उपकरण, स्टिल उद्योगका सवारी तथा ठूलो क्षमताका हाइड्रोजन जेनेरेटरमा प्रयोग गर्न सकिने जनाएको छ । कम्पनीका अनुसार यसले यातायात र भारी उपकरण क्षेत्रमा हरित रूपान्तरणलाई गति दिनेछ ।
यस इन्जिनको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको यसको कम शुद्धताको हाइड्रोजन प्रयोग गर्न सक्ने क्षमता हो । फ्युल–सेल प्रणालीले अत्यन्त शुद्ध हाइड्रोजन आवश्यक पर्ने भए पनि यो आन्तरिक दहन इन्जिनले तुलनात्मक रूपमा कम शुद्धताको हाइड्रोजनबाट पनि प्रभावकारी रूपमा काम गर्न सक्छ । यसले भविष्यमा हाइड्रोजन पूर्वाधार विकासको लागत घटाउन सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ ।
वेइचाइ पावरले अब यस इन्जिनको व्यावसायिक उत्पादनलाई तीव्रता दिने, चीनका हाइड्रोजन प्रदर्शन परियोजनामा सक्रिय सहभागिता जनाउने तथा शून्य कार्बन ऊर्जा समाधानलाई औद्योगिक क्षेत्रमा विस्तार गर्ने योजना सार्वजनिक गरेको छ । यदि कम्पनीको योजना सफल भयो भने, आगामी वर्षहरूमा हाइड्रोजन आन्तरिक दहन इन्जिन हेभी–ड्युटी सवारी क्षेत्रमा डिजेलको बलियो विकल्पका रूपमा स्थापित हुन सक्ने सम्भावना बढेको छ ।
