कागजमा २०२६, गाडी भने २०२५ को ! बीवाईडीको गल्तीले अष्ट्रेलियामा तरंग

काठमाडौं । विश्वकै सबैभन्दा ठूलो विद्युतीय सवारी निर्माता बीवाईडी अष्ट्रेलियामा सामान्य देखिएको एउटा कागजी त्रुटिका कारण ठूलो विवादमा तानिएको छ । कम्पनीले करिब १,२६५ जना ग्राहकलाई २०२६ मोडलका रूपमा बिक्री गरिएका गाडी वास्तवमा २०२५ मै निर्माण भएको स्वीकार गर्दै सार्वजनिक रूपमा माफी मागेको छ । साथै प्रभावित ग्राहकलाई पूर्ण रकम फिर्ता वा १,१०० अष्ट्रेलियन डलर बराबरको क्षतिपूर्ति दिने विकल्प पनि दिएको छ ।

यो विषय ११ जुलाई २०२६ मा सार्वजनिक भएपछि अष्ट्रेलियाको अटोमोबाइल बजारमा व्यापक बहस सुरु भएको हो । सुरुमा बीवाईडीले प्रभावित ग्राहकलाई १,१०० अष्ट्रेलियन डलर क्षतिपूर्ति दिने प्रस्ताव गरेको थियो । तर धेरै ग्राहकले त्यसलाई पर्याप्त समाधान नमानेपछि कम्पनीले आफ्नो निर्णय परिमार्जन गर्दै इच्छुक ग्राहकलाई फुल रिफन्ड समेत दिने घोषणा गरेको हो ।

बीवाईडी अष्ट्रेलियाका जनसम्पर्क निर्देशक पल एलिसले यो घटना प्रशासनिक तथा मानवीय त्रुटि का कारण भएको स्पष्ट पारेका छन् । उनका अनुसार कम्पनीले जानाजानी ग्राहकलाई भ्रममा पार्ने वा गलत जानकारी दिएर गाडी बिक्री गर्ने उद्देश्य राखेको थिएन । गल्ती केवल अभिलेख व्यवस्थापन र कागजी प्रक्रियामा भएको उनको भनाइ छ ।

कम्पनीका अनुसार विवादमा परेका सबै गाडी प्राविधिक रूपमा २०२६ मोडलसँग पूर्ण रूपमा समान छन् । मोटर, ब्याट्री, सफ्टवेयर, सुरक्षा प्रणाली वा अन्य फिचरमा कुनै अन्तर छैन । समस्या केवल बिक्रीसँग सम्बन्धित कागजातमा उल्लेख गरिएको बिल्ड इयर मा सीमित रहेको कम्पनीले जनाएको छ ।

तर कम्पनीको स्पष्टीकरणले सबै ग्राहकलाई भने सन्तुष्ट बनाउन सकेन । धेरै ग्राहकले निर्माण वर्ष फरक हुँदा भविष्यमा गाडीको पुनर्बिक्री मूल्य घट्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । त्यति मात्र होइन, कतिपय बीमा कम्पनीले पनि गाडीको मूल्याङ्कन गर्दा निर्माण वर्षलाई आधार बनाउने भएकाले बीमा प्रिमियम वा दाबी प्रक्रियामा समेत असर पर्न सक्ने उनीहरूको तर्क छ ।

यस घटनापछि बिल्ड इयर र मोडल इयर बीचको फरकबारे पनि व्यापक चर्चा सुरु भएको छ ।

बिल्ड इयर भन्नाले गाडी वास्तवमा कारखानामा उत्पादन भएको वर्षलाई जनाउँछ । मोडल इयर भने कम्पनीले बजारका लागि निर्धारण गर्ने व्यावसायिक वर्ष हो । विश्वका धेरै बजारमा एउटै गाडी अर्को वर्षको मोडलका रूपमा बिक्री हुने अभ्यास सामान्य मानिन्छ । तर बीवाईडीको यो घटनामा विवाद मोडल इयरको होइन, बिक्री कागजातमा २०२६ को विवरण दिइएका गाडी वास्तवमा २०२५ मा उत्पादन भएको तथ्य पछि पुष्टि हुनु हो ।

अटो उद्योगका विश्लेषकहरूका अनुसार गाडी खरिद गर्दा धेरै ग्राहकले मोडल, मूल्य र फिचरमा ध्यान दिने गरे पनि निर्माण मिति र बिल्ड इयर जस्ता विवरण पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छन् । विशेष गरी पुनर्बिक्री बजारमा निर्माण वर्षले गाडीको मूल्य निर्धारणमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने भएकाले यस्तो विषयलाई सामान्य रूपमा लिन नहुने उनीहरूको भनाइ छ ।

उपभोक्ता अधिकारसम्बन्धी जानकारहरूले पनि खरिदकर्ताले पाउने कागजातमा उल्लेख गरिएको विवरण वास्तविक उत्पादन विवरणसँग मेल खानुपर्ने बताएका छन् । यदि बिक्रीका क्रममा दिइएको जानकारी र वास्तविक विवरणबीच फरक देखिएमा त्यसले उपभोक्ता अधिकारसम्बन्धी कानुनी प्रश्नसमेत उठाउन सक्ने उनीहरूको धारणा छ ।

हाल विश्वभर तीव्र गतिमा विस्तार भइरहेको बीवाईडीका लागि यो घटना ग्राहकको विश्वाससँग जोडिएको चुनौतीका रूपमा हेरिएको छ । कम्पनीले प्रभावित सबै ग्राहकसँग व्यक्तिगत रूपमा सम्पर्क गरेर समाधान प्रक्रिया अघि बढाएको जनाएको छ ।

यो घटनाले नेपालसहित अन्य बजारका ग्राहकका लागि पनि एउटा महत्वपूर्ण सन्देश दिएको छ । नयाँ गाडी खरिद गर्दा भीआईएन नम्बर, निर्माण मिति, बिल्ड इयर, कम्प्लायन्स प्लेट तथा बिक्री कागजातमा उल्लेख गरिएका सबै विवरण एकपटक अनिवार्य रूपमा मिलाएर हेर्नु आवश्यक हुन्छ । किनकि एउटै मोडल र एउटै स्पेसिफिकेसन भएको गाडीमा पनि निर्माण वर्ष फरक हुँदा भविष्यको पुनर्बिक्री मूल्य, बीमा मूल्याङ्कन र बजार मूल्यमा प्रभाव पर्न सक्ने सम्भावना रहन्छ ।